Κυπριακή Δημοκρατία

Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και Υφαλοκρηπίδα


Η Κυπριακή Δημοκρατία κήρυξε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), με τη θέσπιση του περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμου (64(Ι)/2004), τον οποίο κατέθεσε στο Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ως θεματοφύλακα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.


Σύμφωνα με τον περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμο (ο οποίος τροποποιήθηκε το 2014 (Ν.97(Ι)/2014)), το εξωτερικό όριο της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας ορίζεται σε απόσταση 200 ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης από τις οποίες μετράται το εύρος της χωρικής θάλασσας. Σε περίπτωση, όμως, που οποιοδήποτε τμήμα της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας υπερκαλύπτει τμήμα της ΑΟΖ οποιουδήποτε άλλου κράτους, του οποίου οι ακτές βρίσκονται απέναντι από αυτές της Κύπρου (όπως συμβαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο), τα όρια της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ΑΟΖ του άλλου κράτους, ορίζονται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ τους. Ελλείψει δε συμφωνίας μεταξύ τους, τα όρια της ζώνης είναι η μέση γραμμή.

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει υπογράψει συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο (2003), το Λίβανο (2007) και το Ισραήλ (2010). Η οριοθέτηση που έγινε δυνάμει των συμφωνιών αυτών βασίζεται στη μέθοδο της μέσης γραμμής.

Στην ΑΟΖ η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί:

(α) κυριαρχικά δικαιώματα σε ό,τι αφορά στην εξερεύνηση, εκμετάλλευση, διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πόρων, ζώντων (π.χ. αλιεία) ή μη ζώντων (π.χ. υδρογονάνθρακες), των υδάτων των υπερκείμενων του βυθού της θάλασσας, του βυθού της θάλασσας και του υπεδάφους της, και που σχετίζονται με άλλες δραστηριότητες για την οικονομική εκμετάλλευση και εξερεύνηση της ζώνης, όπως η παραγωγή ενέργειας από τα ύδατα, τα ρεύματα και τους ανέμους,

(β) δικαιοδοσία σε ό,τι αφορά:

      i. την εγκαθίδρυση και χρησιμοποίηση τεχνητών νήσων, εγκαταστάσεων και κατασκευών,
      ii. τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα, και
      iii. την προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, και
(γ) άλλα δικαιώματα και καθήκοντα που προβλέπει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.

Τα δικαιώματα και οι δικαιοδοσίες αναφορικά με το βυθό της θάλασσας και το υπέδαφός της ασκούνται σύμφωνα με το Μέρος VI της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, το οποίο αφορά στην έννοια της υφαλοκρηπίδας.

Όλα τα άλλα κράτη απολαμβάνουν στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας τις ελευθερίες ναυσιπλοΐας, υπέρπτησης, πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών και άλλων νόμιμων χρήσεων της θάλασσας που είναι συναφείς με αυτές τις ελευθερίες, όπως αυτές που σχετίζονται με τη λειτουργία πλοίων, αεροσκαφών και υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών, και είναι συμβατές με τις πρόνοιες της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Κατά την ενάσκηση των δικαιωμάτων και την εκπλήρωση των καθηκόντων τους, τα κράτη υποχρεούνται να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τα δικαιώματα και καθήκοντα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έχουν, επίσης, υποχρέωση να συμμορφώνονται με τους νόμους και τους κανονισμούς που υιοθετούνται από την Κυπριακή Δημοκρατία, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμου, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, περιλαμβανομένου του εθιμικού διεθνούς δικαίου.


Υφαλοκρηπίδα

Η Κυπριακή Δημοκρατία θέσπισε τον περί Ηπειρωτικής Υφαλοκρηπίδος Νόμο του 1974 (Ν.8/74), ο οποίος διασφάλιζε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κράτους στην ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα, στη βάση της Σύμβασης περί Ηπειρωτικής Υφαλοκρηπίδας του 1958. Ο Νόμος του 1974 καταργήθηκε το 2014 με την τροποποίηση του περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμου, ο οποίος πλέον ενσωματώνει τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα.

Σύμφωνα με τον περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμο, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας ορίζεται σε απόσταση 200 ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης. Σε σχέση με οποιοδήποτε κράτος του οποίου οι ακτές βρίσκονται απέναντι από αυτές της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας, εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του εν λόγω κράτους, είναι τα ίδια με τα όρια της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στην υφαλοκρηπίδα, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 78 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, το οποίο προνοεί για τις ελευθερίες και τα δικαιώματα άλλων κρατών στη ζώνη αυτή, η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα προς τον σκοπό της εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών της πόρων, ζώντων ή μη. Όλα τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σχέση με την υφαλοκρηπίδα ανήκουν και θεωρούνται ότι ανήκαν πάντοτε στη Κυπριακή Δημοκρατία.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι στην Ανατολική Μεσόγειο οι αποστάσεις μεταξύ των παράκτιων κρατών είναι μικρότερες των 400 ναυτικών μιλίων και δεν δίδεται πρακτικά η δυνατότητα διεκδίκησης ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας μέχρι 200 ναυτικά μίλια, τα όρια της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και της υφαλοκρηπίδας της, είναι η μέση γραμμή μεταξύ των ακτών της και των ακτών των απέναντι κρατών (εκτός εάν υπάρξει διαφορετική συμφωνία). Παρά το ότι οι δύο ζώνες, δυνάμει της νομοθεσίας ταυτίζονται, καθότι τα όρια των δύο ζωνών της συμπίπτουν, ενώ παράλληλα ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό τα σχετικά κυριαρχικά δικαιώματα και οι δικαιοδοσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας ως παράκτιο κράτος, εντούτοις παραμένουν δύο διακριτές θαλάσσιες ζώνες.


Εφαρμογή της Νομοθεσίας στην ΑΟΖ και στην Υφαλοκρηπίδα

Κατά την ενάσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα της, σύμφωνα με τον περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμο και το διεθνές δίκαιο, εφαρμόζονται όλοι οι νόμοι, οι οποίοι ισχύουν στην Κυπριακή Δημοκρατία, εκτός εάν η εφαρμογή τους εξαιρείται εν όλω ή εν μέρει δυνάμει του οικείου νόμου. Εξάλλου, οποιαδήποτε εγκατάσταση, κατασκεύασμα ή τεχνητή νήσος βρίσκεται στην ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας θεωρείται, για τους σκοπούς της πολιτικής ή ποινικής δικαιοδοσίας, ότι βρίσκεται στην επαρχία Λευκωσίας. Οποιαδήποτε εγκατάσταση, κατασκεύασμα ή τεχνητή νήσος και όλα τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους, τα οποία εισάγονται στην ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα της ΚΔ από την ανοικτή θάλασσα και τοποθετούνται εντός των ζωνών αυτών, θεωρούνται ότι εισήχθησαν στην Κυπριακή Δημοκρατία. Παρομοίως, η απομάκρυνση της εγκατάστασης, του κατασκευάσματος, της τεχνητής νήσου ή των υλικών από τις ζώνες αυτές, χωρίς να μεταφέρονται εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας, θεωρείται ότι εξήχθησαν από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Εντός των ζωνών ασφαλείας που κηρύσσονται στην ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας εφαρμόζονται μόνο οι νόμοι που αφορούν στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και στην ασφάλεια των εγκαταστάσεων, κατασκευασμάτων και τεχνητών νήσων, μόνιμων ή προσωρινών, εντός αυτών των θαλασσίων ζωνών.


Τελευταία Ενημέρωση στις: 19/10/2016 02:23:32 PM



Εξερεύνηση και Εκμετάλλευση φυσικών πόρων
Ζώνες Ασφαλείας
Υποθαλάσσιοι Αγωγοί
Υποθαλάσσια Καλώδια
Θαλάσσια Επιστημονική Έρευνα