Κυπριακή Δημοκρατία

Ειδήσεις


Συνέντευξη Τύπου του Υπουργού Εξωτερικών σχετικά με το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και τα Συμπεράσματα για την Τουρκία - 14/12/2009


Ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Μάρκος Κυπριανού έδωσε σήμερα στο Υπουργείο Εξωτερικών συνέντευξη Τύπου αναφορικά με το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και τα Συμπεράσματα για την Τουρκία.


Ο κ. Υπουργός προέβη στην ακόλουθη δήλωση:

«Πραγματικά με εξέπληξε ο πλήρης μηδενισμός που ακολουθήθηκε αυτές τις μέρες. Μπορεί κάποιες πολιτικές δυνάμεις να έχουν μια διαφορετική άποψη, αλλά υπήρξε συζήτηση και δόθηκε κατεύθυνση από το Εθνικό Συμβούλιο, η οποία εφαρμόστηκε πλήρως. Άρα δεν μπορεί να μηδενίζεται το αποτέλεσμα του ΣΓΥΕΣ ούτε να διαστρεβλώνονται τα γεγονότα ούτε να ερμηνεύονται με τρόπο που εξυπηρετεί τον καθένα για να κάνει την επιχειρηματολογία του. Εδώ δεν είμαστε δικαστήριο και παρουσιάζουμε ο καθένας με τον τρόπο που θέλει τα τεκμήρια. Εδώ υπάρχουν γεγονότα και έγγραφα, τα οποία μιλούν από μόνα τους, και θα πρέπει μέσω σας –γι αυτό και σας ευχαριστώ που ήρθατε σήμερα εδώ- να δοθεί στον κυπριακό λαό η πλήρης καθαρή εικόνα και ας κρίνει μόνος του. Ο κάθε πολίτης, είμαι βέβαιος, θα κρίνει με τα δικά του δεδομένα. Όμως, επαναλαμβάνω, με έχει εκπλήξει όλη αυτή η διαστρέβλωση των δεδομένων.

Θέλω να αρχίσω από το θέμα του Εθνικού Συμβουλίου και τι αναμέναμε. Πρώτα από όλα η ενημέρωση προς τα κράτη μέλη για την τοποθέτηση της Κύπρου ότι δεν θα έπρεπε το Δεκέμβρη να γίνει μια συνηθισμένη συζήτηση είχε αρχίσει εδώ και πάρα πολύ καιρό, είχε κοινοποιηθεί στη σουηδική προεδρία από το καλοκαίρι και ήξεραν την κατεύθυνση της πολιτικής μας. Το Σεπτέμβριο, όμως, έγινε η συζήτηση στο Εθνικό και εκεί καταλήξαμε –επαναλαμβάνω- ότι η Τουρκία δεν μπορεί να περάσει αλώβητη το Δεκέμβρη και ότι θα πρέπει να επιδιώξουμε κοινή ομόφωνη απόφαση, αλλά αν δεν επιτευχθεί αυτό, τότε θα κινηθούμε μονομερώς. Αυτό ήταν στο τραπέζι. Με την κατεύθυνση του Εθνικού και την εντολή της Κυβέρνησης κινήθηκα και είχα κατ’ ιδίαν, διμερή επαφή με όλους τους εταίρους μας, με μερικούς μάλιστα περισσότερες από μια φορά. Εκεί παρουσίασα όλη την επιχειρηματολογία μας για το τι θα έπρεπε να γίνει το Δεκέμβρη στο Συμβούλιο. Αυτό αφορούσε όχι μόνο τις υποχρεώσεις της Τουρκίας όσον αφορά την ΕΕ σε σχέση με την Κύπρο, τη στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό και τις συνομιλίες, αλλά και την ερμηνεία που δίναμε εμείς στις προηγούμενες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Αντιλαμβάνεστε ότι έπρεπε να έχω συνάντηση με 26 Υπουργούς. Με τον τρόπο που μετακινούμαστε ξέρετε τους περιορισμούς μας, άρα αυτές οι επαφές πήραν αρκετό χρόνο.

Όμως, μέχρι τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου είχα πλέον σχεδόν κλείσει τον κύκλο των επαφών και ενημέρωσα πλήρως το Εθνικό Συμβούλιο για το πού βρισκόμαστε έναντι των εταίρων μας. Ήταν σαφές ότι δεν θα υπήρχε –όχι ότι ενδεχομένως να μην υπήρχε- ομοφωνία για κυρώσεις. Υπήρχαν τουλάχιστον τρεις χώρες με πολύ έντονη, απόλυτη θέση. Χρειαζόταν ομοφωνία για να επιβληθούν κυρώσεις, οπότε έστω και μια χώρα να είχε ένσταση, αυτό το θέμα δεν θα μπορούσε να προχωρήσει.

Ταυτόχρονα, εξήγησα στο Εθνικό ότι από τη στιγμή που ήταν δεδομένο ότι δεν θα υπήρχε ομοφωνία (διότι αυτή η θέση ήταν γνωστή και στους υπόλοιπους εταίρους μας μια και παράλληλα με τη δική μας κινητοποίηση και άλλοι κινήθηκαν από την αντίθετη πλευρά), πολλοί απαλλάσσονταν από την υποχρέωση να τοποθετηθούν επί του θέματος, έχοντας υπόψη ότι δεν κινούμασταν για ομόφωνη απόφαση. Εμείς προϊδεάζαμε την πιθανότητα να κινηθούμε μονομερώς και μάλιστα επιδιώκαμε να έχουμε τη συναίνεση, την κατανόηση, τη συμπαράσταση των εταίρων μας προς αυτή την κατεύθυνση. Άρα στη συνεδρία του Εθνικού της 24ης Νοεμβρίου η αδυναμία ή η μη πιθανότητα, πλέον, λήψης ομόφωνης απόφασης παρουσιάστηκε ξεκάθαρα.

Δεύτερον, είχαμε ήδη υπόψη μας ένα προσχέδιο Συμπερασμάτων, το οποίο δεν θα ήταν ικανοποιητικό. Μεσολάβησαν κάποιες μέρες και επανήλθαμε στο Εθνικό Συμβούλιο στις 4 Δεκεμβρίου, οπότε είχα πλέον ολοκληρώσει τον κύκλο επαφών, κατά τις οποίες επιβεβαιώθηκε η θέση ότι ένας μεγάλος αριθμός εταίρων μας συμφωνούσε ότι έπρεπε να γίνει μια σε βάθος συζήτηση, έβλεπαν ότι πρέπει να σταλούν ισχυρά μηνύματα, αλλά και ότι υπήρχαν κάποιοι με πολύ έντονες απόψεις ενάντια στη λήψη μέτρων. Πλέον είχαμε μπροστά μας το προσχέδιο των Συμπερασμάτων και καταλήξαμε σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, στη βάση της οποίας μου δόθηκε η εξουσιοδότηση να χειριστώ το θέμα. Πρώτον, θα έπρεπε να βελτιώσουμε το κείμενο με δύο τρόπους και μάλιστα αν δεν βελτιωνόταν να μην συμφωνήσουμε: πρώτον, με την ενδυνάμωση των θεμάτων που μας ενδιαφέρουν και δεύτερον, με την αφαίρεση ή την αλλοίωση προνοιών που θα μπορούσαν πολιτικά –αν όχι νομικά- να μας δημιουργήσουν πρόβλημα στη λήψη μονομερών μέτρων. Επιπλέον, αποφασίστηκε όπως προχωρήσω σε μονομερή δήλωση στο πλαίσιο των κεφαλαίων που είχα ήδη εισηγηθεί και είχαν συζητηθεί στο Εθνικό.

Η γενική κατεύθυνση του Εθνικού Συμβουλίου με μεγάλη πλειοψηφία δεν υποστήριξε το πλήρες πάγωμα όλων των κεφαλαίων ή την αναστολή, δηλαδή τον τερματισμό της διαδικασίας. Βεβαίως, εκείνο που είχε σημασία ήταν στο πλαίσιο της μονομερούς δήλωσης να μην ήμασταν απομονωμένοι πολιτικά –νομικά είχαμε το δικαίωμα. Και αυτό ακριβώς έγινε.

Να υπενθυμίσω ότι αυτούς τους στόχους παρουσίασα και δημοσίως σε δηλώσεις μου πριν αναχωρήσω για το Συμβούλιο. Άρα όλη η αντίδραση γιατί δεν υπήρξε ομόφωνη απόφαση είναι ακατανόητη αφού ήταν ήδη γνωστό. Και ξέρουμε ότι υπάρχουν χώρες με πολύ έντονη θέση όσον αφορά την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Άρα δεν βλέπω το λόγο γιατί υπήρξε όλη αυτή η έκπληξη και αντίδραση. Ήταν κάτι δεδομένο και δεν υπήρχε θέμα αλλοίωσης αυτής της θέσης ό,τι και να έκανε η Κυπριακή Δημοκρατία. Κακώς έχουμε αυτή την τάση του αυτομαστιγώματος, επιρρίπτοντας στους εαυτούς μας ευθύνες για τα στρατηγικά συμφέροντα τρίτων χωρών.

Αυτό που ζητήθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο, η γενική κατεύθυνση που δόθηκε υλοποιήθηκε. Αυτή τη στιγμή έχουμε ένα κείμενο Συμπερασμάτων που είναι το πιο δυνατό που είχαμε ποτέ όσον αφορά τόσο τις ευθύνες της Τουρκίας για το Κυπριακό όσο και στα ευρωτουρκικά, στην παρακολούθηση και στα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ταυτόχρονα, έγινε μια μονομερής δήλωση, στην οποία η Κύπρος δήλωσε επίσημα –αυτό έχει σημασία- ότι δεν θα δώσει συγκατάθεση στην πρόοδο έξι κεφαλαίων, εάν δεν εκπληρωθούν όλες οι υποχρεώσεις της Τουρκίας, όπως καταγράφονται στη Δήλωση του 2005. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί δεν περιοριζόμαστε μόνο στο Πρωτόκολλο της Άγκυρας. Είναι επίσημη τοποθέτηση, δεν αντέδρασε κανένα κράτος μέλος και αυτό έχει σημασία, γι’ αυτό και παραπονιέται η Τουρκία. Την ίδια στιγμή, βάζει ένα μεγάλο βάρος πάνω στην Τουρκία. Θα πρέπει να συνεχίσει να εργάζεται για τα κεφάλαια, έστω και αν δεν ανοίγουν.

Όσον αφορά τη Δήλωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, πρώτα από όλα έχει άμεση εφαρμογή, δεν είναι σε βάθος χρόνου. Και είναι ακριβώς η ίδια προσέγγιση που ακολουθήθηκε το 2006. Άρα, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί κάποιοι πανηγυρίζουν για το 2006 και επικρίνουν τη Δήλωση αυτή. Είναι ακριβώς παρόμοια προσέγγιση. Μάλιστα έχει πιο άμεση εφαρμογή, γιατί κάποια κεφάλαια από αυτά είναι έτοιμα για άνοιγμα αυτή τη στιγμή. Επίσης, το λεκτικό έχει διατυπωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να δίνει τη δυνατότητα χειρισμού όπως θα κρίνει η Κυπριακή Δημοκρατία. Και αυτό έχει σημασία, όπως και ο επίσημος χαρακτήρας αυτής της Δήλωσης.

Έχουμε μια τάση στην Κύπρο όταν πετύχουμε κάτι να το θεωρούμε δεδομένο. Και νομίζουμε ότι όλοι τρέχουν να μας βοηθήσουν. Κάποιοι δεν αντιλαμβάνονται με πόση δυσκολία πετυχαίνουμε ακόμη και αυτά, για τα οποία έχουμε δίκαιο και δικαιούμαστε.

Συμπεράσματα Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων

Σε ό,τι αφορά στο κείμενο των Συμπερασμάτων, μια παράγραφος που υπάρχει από το 2006 και αναφερόταν σε άνοιγμα των κεφαλαίων με βάση τεχνικούς όρους -επειδή κρίναμε ότι μέσα στο πολιτικό περιεχόμενο μπορούσε να μας δημιουργήσει κάποιο πρόβλημα- άλλαξε, αλλοιώθηκε. Όχι μόνο διατηρείται ότι υπόκειται υπό την αίρεση των Συμπερασμάτων του 2006 (το βάλαμε το 2008), αλλά προστέθηκε και ότι είναι και στο πλαίσιο Διακυβερνητικής Διάσκεψης που σημαίνει ότι χρειάζεται ομοφωνία. Η αλλαγή αυτής της παραγράφου ήταν μέσα στις εντολές που δόθηκαν από το Εθνικό.

Επίσης, για να μη δοθεί δυνατότητα παρερμηνείας αφαιρέθηκε πλήρως η παράγραφος που έλεγε ότι δεν πρέπει διμερή ζητήματα να καθυστερούν την ενταξιακή διαδικασία, παρόλο που εμείς δεν θεωρούμε ότι τα δικά μας ζητήματα είναι διμερή με την Τουρκία, αλλά είναι ευρωπαϊκά. Και αυτό έγινε σύμφωνα με τη γραμμή του Εθνικού Συμβουλίου.

Κατέστη σαφέστατο ότι η Τουρκία θα πρέπει να εκπληρώνει όλους τους όρους, παρά το γεγονός ότι έγινε προσπάθεια να μπουν κείμενα που να μιλούν για σχετικούς όρους.

Περιλαμβάνεται σαφής αναφορά στα δικαιώματά μας όσον αφορά το Δίκαιο της Θάλασσας στην παράγραφο της Τουρκίας που αναφέρεται στην ειρηνική επίλυση διαφορών και το διεθνές δίκαιο. Ξέρουμε πόσο σημαντικό ζήτημα είναι αυτό για εμάς.

Η παράγραφος που αφορά τις υποχρεώσεις της Τουρκίας είναι πάρα πολύ ενισχυμένη. Πρώτα από όλα, αναφέρεται σαφώς ότι η Τουρκία αρνείται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, ενώ μέχρι τώρα απλώς έλεγε ότι δεν τις έχει εκπληρώσει, κάτι που θα μπορούσε να οφείλεται σε τεχνικούς, πρακτικούς λόγους. Αυτή τη φορά υπάρχει σαφής αναφορά ότι πρόκειται περί άρνησης.

Επίσης, επιβεβαιώνεται η Απόφαση του 2006 και προστίθεται, ενισχύοντας παλαιότερα λεκτικά, ότι η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί και να ενημερώνει συγκεκριμένα το Συμβούλιο για όλα τα ζητήματα που καλύπτονται από τη Δήλωση του 2005 και ειδικά στην επόμενη έκθεσή της. Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, γιατί εκεί περιλαμβάνονται όλες οι υποχρεώσεις. Βεβαίως, η Επιτροπή θα συνεχίσει τις ετήσιες εκθέσεις, αλλά αυτό είναι ειδικό κομμάτι. Άρα δεν σταματά αυτή η διαδικασία, αλλά αντιθέτως συνεχίζεται. Αυτό το λέω, γιατί ακούστηκε ότι ‘εξανεμίστηκε το 2006, εξουδετερώθηκε το 2006’. Κάθε άλλο: επαναλαμβάνεται και ενισχύεται ακόμη περισσότερο.

Επιπλέον, αποτρέψαμε την αναφορά σε άλλα Συμπεράσματα, τα οποία είναι αρνητικά για εμάς, όπως του Ιανουαρίου 2007, όταν η Κύπρος συμφώνησε να προωθήσει το απευθείας εμπόριο. Αυτό ήταν μάχη για μας και μου κάνει εντύπωση, γιατί δεν του δώσατε την ανάλογη σημασία.

Τέλος, όσον αφορά το Κυπριακό, πέραν του ότι περιλαμβάνεται αναφορά στα Ψηφίσματα του ΣΑ, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι αναφέρεται η υποχρέωση της Τουρκίας να συμβάλει όχι απλώς σε ένα θετικό κλίμα, αλλά στην ίδια την επίλυση και ότι αυτή η συμβολή είναι υψίστης σημασίας. Άρα, αντικρούεται η προσπάθεια μερικών να παρουσιάσουν την Τουρκία σαν παρατηρητή ή θεατή σε αυτή τη διαδικασία, διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει ότι η ίδια η Τουρκία έχει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Δήλωση Κυπριακής Δημοκρατίας

Όσον αφορά τη Δήλωση της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός του Συμβουλίου, αναφέρεται σε όλες τις υποχρεώσεις της Τουρκίας, με αναφορά στη Δήλωση του 2005 και το Διαπραγματευτικό πλαίσιο. Καθιστά σαφές ότι η Κύπρος δεν θα δώσει συγκατάθεση για περαιτέρω πρόοδο σε κεφάλαια που θεωρούμε ότι σχετίζονται με αυτές τις υποχρεώσεις, εάν αυτές δεν εκπληρωθούν. Αυτά τα κεφάλαια είναι έξι και όχι πέντε, όπως γίνεται λόγος. Απλώς επειδή στο Συμβούλιο ηγέρθη χωριστά το Κεφάλαιο Ενέργεια, δόθηκε ειδική αναφορά και επεξήγηση για αυτό. Τονίζω ότι η Δήλωση έχει άμεση εφαρμογή και ότι τα κεφάλαια που αναφέρουμε είναι «σε αυτό το στάδιο». Η Κύπρος κρίνει ότι «σε αυτό το στάδιο» η μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων θα επηρεάσει αυτά τα κεφάλαια. Αυτό σημαίνει ότι επιφυλασσόμαστε και διατηρούμε το δικαίωμα μας, αν δεν υπάρξει πρόοδος στο μέλλον, να επανέλθουμε και σε άλλα.

Ο Επίτροπος Ρεν και ο κ. Μπιλντ έδωσαν τη δική τους ερμηνεία για αυτά τα κεφάλαια. Ήθελαν να υποβαθμίσουν τη σημασία της Δήλωσής μας. Αυτή είναι η δουλειά τους. Ο καθένας θα το παρουσιάσει με τον τρόπο που τον συμφέρει. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να ερχόμαστε εμείς και να υιοθετούμε αυτές τις δηλώσεις αυτούσιες. Το Ηνωμένο Βασίλειο, πολέμησε και πολεμά αυτή την κατάληξη, και αυτό θα έπρεπε να μας προβληματίσει. Ακόμη και δημοσιεύματα στο ξένο Τύπο και η αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών – όχι η πρώτη, αλλά αφότου το μελέτησαν και είδαν τι έγινε- δείχνουν πραγματικά τις επιπτώσεις που έχει αυτή η κίνηση και κατάληξη όπως την επεδίωξε η Κυπριακή Δημοκρατία. Ενδεικτικά αναφέρω τους Financial Times που μιλούν για ‘νέα εμπόδια στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας’ και νομίζω δεν υπάρχει πιο έγκυρη εφημερίδα για τα ευρωπαϊκά ζητήματα.

Απόφαση 2006

Είδα ότι χτίστηκε ένας μύθος γύρω από το τι έγινε το 2006 και πάνω σε αυτόν χτίζονται και αντιδράσεις για την περασμένη εβδομάδα. Πρώτα από όλα θέλω να πω –γιατί δεν έχω κόμπλεξ να αναγνωρίζω επιτυχίες προκατόχων μου- ότι η πιο σημαντική απόφαση για την Κύπρο λήφθηκε το 2005 επί του κ. Ιακώβου. Ήταν η Αντιδήλωση του Σεπτέμβρη 2005 και τον Οκτώβρη η Συμφωνία για το Διαπραγματευτικό πλαίσιο της Τουρκίας. Πάνω σε αυτά τα δύο κείμενα χτίζουμε τα πάντα. Και η Απόφαση του 2006 χτίστηκε πάνω σε αυτά και όλη η περαιτέρω πορεία. Αυτά είναι δύο πολύ σημαντικά κείμενα και έχει σημασία να το αναγνωρίσουμε αυτό.

Όσον αφορά το 2006, πρώτα από όλα είναι πάρα πολύ καλή απόφαση, κανείς δεν υποτιμά τη σημασία της. Μια δυνατή, ομόφωνη απόφαση, η οποία υλοποιώντας, ουσιαστικά, τη Δήλωση του 2005 επιβάλει συγκεκριμένα μέτρα. Όμως, οι συνθήκες δεν ήταν οι ίδιες. Μέχρι τότε είχε ανοίξει ένα κεφάλαιο και εκκρεμούσαν 34. Άρα, κάντε λίγο τα μαθηματικά συγκρίνετε: 8 από τα 34 με 6 από τα 11. Δεύτερον, υιοθετήθηκε ουσιαστικά αυτούσια η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Και ξέρουμε ότι τα κράτη μέλη, κατά 90%, ακολουθούν τη θέση της Επιτροπής που ήταν το πρόβλημα που είχαμε φέτος. Υπήρχε μόνο μια μικρή διαφοροποίηση όσον αφορά το κείμενο, διότι η Επιτροπή εισηγήθηκε ότι θα ενημερώνει στις ετήσιες εκθέσεις της και προστέθηκε η φράση ‘κυρίως το 2007, 2008 και 2009’.

Το κείμενο της Απόφασης του 2006 έχει ως εξής: Το Συμβούλιο θα παρακολουθεί και θα επανεξετάζει την επιτελούμενη πρόοδο στα θέματα που καλύπτονται από τη Δήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005. Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να ενημερώνει σχετικά με τα θέματα αυτά, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, στα πλαίσια των προσεχών ετήσιων εκθέσεών της, κυρίως το 2007, 2008 και 2009’.

Τη φράση ‘εφόσον κρίνεται αναγκαίο’ φέτος την αφαιρέσαμε, άρα είναι υποχρεωμένη η Επιτροπή να δίνει εκθέσεις κάθε χρόνο και αναφορά σε αυτό το θέμα.

Όμως το 2006, πουθενά δεν γίνεται αναφορά για νέα αξιολόγηση, με την έννοια που τη δίνουμε εμείς. Πουθενά δεν γίνεται αναφορά για νέα μέτρα. Αυτή την ερμηνεία εύλογα τη δώσαμε εμείς, αλλά είναι θέμα ερμηνείας. Δεν είναι σαφής η γλώσσα. Δεν το θεωρώ κακό ούτε περίεργο, διότι έτσι γίνεται συνήθως στα κείμενο όταν πάει να υπάρξει μια ομοφωνία.

Έχω ακούσει να μιλούν περί οδικού χάρτη. Δεν υπήρχε οδικός χάρτης, όπως τον ερμηνεύουμε εμείς. Δεν υπήρχε πρόνοια για επιπρόσθετες κυρώσεις. Απλώς ότι θα παρακολουθείται η πρόοδος. Επίσης –και αυτό είναι ένα πρόβλημα- όταν επιβλήθηκαν οι κυρώσεις δεν ήταν σαφές ότι μπορεί να ακολουθήσουν κι άλλες. Και η επιχειρηματολογία που ακούστηκε για να αντικρούσει τη δική μας ήταν ότι, εφόσον επιβλήθηκαν κυρώσεις, αυτές παραμένουν εν ισχύ, μέχρις ότου συμμορφωθεί η Τουρκία, και δεν υπάρχει λόγος να την τιμωρήσουμε δύο φορές για το ίδιο πράγμα. Δεν είχαμε λεκτικό που μπορούσε να μας ενισχύσει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Επομένως, χτίσαμε μια ερμηνεία και την παλέψαμε αυτή την ερμηνεία. Αλλά αν είχαμε ένα πιο σαφές κείμενο το 2006, θα ήταν σίγουρα πιο εύκολη η δουλειά μας. Επαναλαμβάνω, ήταν θέμα ερμηνείας.

Η Κύπρος φαίνεται ότι στο πακέτο αυτό (του 2006) συμφώνησε να δουλέψει για το απευθείας εμπόριο, το οποίο μου επανέφεραν φέτος. Με τη νομική επιχειρηματολογία που έχουμε ότι είναι μια παράνομη πρόταση πετύχαμε να μην συμπεριληφθεί στα Συμπεράσματα. Το κείμενο των Συμπερασμάτων του Ιανουαρίου 2007 αναφέρει τα εξής: ‘Βάσει της πολιτικής συμφωνίας που επετεύχθη στα πλαίσια του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2006, καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει τα Συμπεράσματα στο παράρτημα’. Στο παράρτημα λέει ότι ‘οι εργασίες με σκοπό την έγκριση της πρότασης της Επιτροπής για την έκδοση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τους ειδικούς όρους εμπορικών συναλλαγών με τις περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας στις οποίες η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο πρέπει να ολοκληρωθούν χωρίς καθυστέρηση’. Δηλαδή, στο πακέτο του 2006 περιλαμβανόταν και αυτή η πρόνοια τον Ιανουάριο του 2007. Και αυτό μας δυσκόλεψε. Εμείς δεν δώσαμε κανένα αντάλλαγμα γι’ αυτό που πετύχαμε την περασμένη εβδομάδα. Βεβαίως, βρήκαμε τρόπο αυτή τη φορά να παρακάμψουμε αυτά τα Συμπεράσματα, όμως παραμένουν ομόφωνα Συμπεράσματα του Συμβουλίου.

Πρόταση Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2006

Όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής το 2006, όταν ήμουν Επίτροπος, τότε είχα συκοφαντηθεί πλήρως, αλλά ως μέλος της Επιτροπής δεν μπορούσα να μιλήσω για τις διεργασίες εντός της Επιτροπής. Τονίζω ότι ο μόνος Επίτροπος που έδωσε μάχη για να παγώσουν κεφάλαια, πέρα από τα αρχικά που πρότεινε η Επιτροπή, ήμουν εγώ με τη συμπαράσταση του Επιτρόπου της Ελλάδας. Ο Γάλλος Επίτροπος πρότεινε να προστεθεί ακόμα ένα. Η θέση μου τότε ήταν σαφής: ότι θα έπρεπε να παγώσουν όλα τα κεφάλαια και είχα εισαγάγει τον όρο ‘χειμερία νάρκη’, δηλαδή να συνεχίσει η τεχνική δουλειά, αλλά να μην ανοίγει κανένα κεφάλαιο, ενόψει του ότι η Τουρκία αρνιόταν να συμμορφωθεί με πολιτική απόφαση και, συνεπώς, έπρεπε να υπάρξει πολιτική αντίδραση. Είχα υποστηρίξει μέχρι τέλους αυτή τη θέση στην Επιτροπή, όπου όμως οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφία όχι ομόφωνα. Μετά το Δεκέμβρη του 2006 ο Πρόεδρος της Επιτροπής με ρώτησε γιατί ήμουν πιο σκληρός ακόμη και από την Κυπριακή Δημοκρατία. Απάντησα ότι καθένας έχει τις δικές του απόψεις. Κάποια στιγμή πρέπει να μπει ένα τέλος σε αυτή τη συκοφαντία ότι δήθεν τότε ο Κύπριος Επίτροπος δεν μίλησε. Στο κάτω-κάτω, ας ζητήσουν τα πρακτικά.

Κεφάλαια

Όπως ξέρετε, για την Τουρκία υπάρχουν 35 ενταξιακά κεφάλαια, εκ των οποίων έχουν ανοίξει έντεκα. Παγωμένα είναι τα οκτώ που σχετίζονται με το Πρωτόκολλο (του 2006 δηλαδή) και τα τέσσερα (πέντε, αλλά το ένα συμπίπτει με το δικό μας) που έχει προσθέσει η Γαλλία, διότι θεωρεί ότι προκαταλαμβάνουν πλήρη ένταξη. Άρα, οκτώ και τα τέσσερα ίσον δώδεκα συν έντεκα που έχουν ανοίξει 23. Η Κύπρος με τη Δήλωσή της έχει παγώσει επίσημα από τα υπόλοιπα δώδεκα τα έξι, τα μισά. Από τα έξι που μένουν, το ένα αφορά σε ‘Υπόλοιπα Θέματα’ - που δεν έχει περιεχόμενο. Άρα στην πράξη έχουν μείνει πέντε κεφάλαια για την Τουρκία. Αντιλαμβάνεστε ότι η απόφασή μας έχει άμεσο και σοβαρό αποτέλεσμα στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας και θα το δείτε εντός του νέου χρόνου. Επίσης, τρία από τα κεφάλαια που έχουμε παγώσει είναι έτοιμα από τεχνικής απόψεως και θα μπορούσαν να ανοίξουν ανά πάσα στιγμή. Κανένα από αυτά δεν συμπίπτει με τα κεφάλαια που έχει παγώσει η Γαλλία και δεν εμποδίζεται επίσημα από άλλη χώρα. Όμως, έτσι κι αλλιώς δεν πρέπει να μας επηρεάζει το γεγονός ότι για ένα κεφάλαιο μπορεί να υπάρχει επιφύλαξη και από άλλη χώρα. Δεν είναι τυχαίο ότι η Γαλλία έχει παγώσει ένα από τα κεφάλαια που είναι ήδη παγωμένα από το Πρωτόκολλο. Άλλοι οι λόγοι για κάθε χώρα. Έχει σημασία διότι, ακόμα και αν αρθούν οι ενστάσεις από μία χώρα, να συνεχίσει να μένει παγωμένο».

Ακολούθως, ο κ. Υπουργός απάντησε σε επικρίσεις που έχουν εκφραστεί σχετικά με τους χειρισμούς της Κυβέρνησης. Μεταξύ άλλων, ανέφερε τα εξής:

«Πιστεύω ότι πολλά σχόλια οφείλονται σε έλλειψη μελέτης και ότι οποιοσδήποτε θέλει να εκφράσει άποψη θα μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί μου και να ζητήσει όσες πληροφορίες θα ήθελε. Κάποιοι, βεβαίως, μπορεί να έχουν και κάποια απωθημένα απέναντί μου.

Ελέχθη ότι δεν πετύχαμε περισσότερο από ό,τι είχαμε, δηλαδή το πάγωμα των κεφαλαίων. Μα αυτό είπαμε στο Εθνικό, ότι έπρεπε να προστατέψουμε αυτό το δικαίωμά μας –ήταν γνωστό ότι δεν θα είχαμε ομόφωνη απόφαση. Αλλά δεν πρέπει να υποτιμούμε το ότι έγινε μια επίσημη Δήλωση στους 26 χωρίς να ανοίξει κανένας το στόμα του. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε κάνει ένα βήμα μπροστά, γι’ αυτό διαμαρτύρεται και η Τουρκία. Εξού και έγιναν προσπάθειες να μας εμποδίσουν να κάνουμε αυτή τη Δήλωση που μερικοί στην Κύπρο την περιφρονούν. Ασκήθηκαν πάρα πολλές πιέσεις για να μην προχωρήσει η Κύπρος έστω και σε μονομερή δήλωση.

Επίσης, ελέχθη ότι αυτό θα μεταφέρει την πίεση σε μας. Αντιθέτως, αυτό μας δίνει μοχλό πίεσης και δυνατότητα διαχείρισης των θεμάτων αυτών, όπως θα κρίνει η Κυπριακή Δημοκρατία ότι είναι προς όφελος του εθνικού της συμφέροντος.

Εκφράστηκε, δε, η άποψη ότι μόνο κυρώσεις μπορούν να φέρουν αποτελέσματα. Ναι, μα αυτές είναι κυρώσεις και είναι ακριβώς η ίδια τακτική που ακολουθήθηκε όλα αυτά τα χρόνια.

Κεφάλαιο «Περιβάλλον»

Όσον αφορά στο Κεφάλαιο Περιβάλλον, το οποίο ελέχθη ότι δεν έπρεπε να ανοίξει. Το κεφάλαιο αυτό δεν ήταν ποτέ σε αυτά που συζητήσαμε στο Εθνικό για πάγωμα. Κάποιοι ομολογουμένως θεωρούσαν ότι δεν έπρεπε να ανοίξει, για να σταλεί ένα πολιτικό μήνυμα, διότι επί της ουσίας δεν είχαμε ενστάσεις ούτε σχετίζεται με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας παρά μόνο όπως σχετίζονται όλα με τη μη αναγνώριση. Αυτό, όμως θα σήμαινε να παγώσουμε όλα τα κεφάλαια. Εμείς δεν είχαμε δώσει μέχρι πρόσφατα τη συγκατάθεση μας για το εν λόγω κεφάλαιο, περιμένοντας να δούμε ποια θα ήταν η τελική απόφαση το Δεκέμβριο. Ωστόσο, πιστεύω ότι η απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας ενισχύει την αξιοπιστία της. Το μήνυμα που βγήκε από το Εθνικό και την ελληνική κυβέρνηση ήταν για στοχευμένα μέτρα: η Κύπρος στηρίζει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, όχι όμως χωρίς επιπτώσεις και χωρίς προϋποθέσεις. Ακριβώς αυτή η στόχευση των μέτρων δείχνει ότι δεν κινούμαστε εκδικητικά –που στην πολιτική δεν μπορεί να σταθεί- αλλά, αντιθέτως, βλέπουμε πού είναι οι επιπτώσεις των υποχρεώσεων πάνω στα συγκεκριμένα κεφάλαια.

Μονομερής Δήλωση

Να υπενθυμίσω ότι και η Γαλλία έχει μπλοκάρει συγκεκριμένα κεφάλαια με μονομερή δήλωση, όπως και η Σλοβενία στο θέμα της Κροατίας. Άρα δεν αντιλαμβάνομαι γιατί υποτιμούμε τόσο πολύ αυτή την απόφαση, η οποία είχε και το πράσινο φως από το Εθνικό.
Τονίζω ότι η πολιτική μας είναι η ίδια που καθορίστηκε από το 2004, από τον αείμνηστο Τάσσο Παπαδόπουλο, και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Δηλαδή, επιτρέπουμε στη διαδικασία να προχωρεί με στοχευμένα μέτρα, δεν την παγώνουμε, αλλά δημιουργούμε πίεση και κόστος. Για παράδειγμα, μέχρι το Μάρτιο 2008 είχαν ανοίξει έξι κεφάλαια και μέχρι σήμερα άνοιξαν άλλα πέντε.

Η Τουρκία δεν πανηγυρίζει. Η πρώτη αντίδραση ήταν θετική, όταν τα ξαναείδαν άλλαξαν γραμμή και άρχισε το παράπονο και οι επικρίσεις.

Επίσης, δεν ευσταθεί η αναφορά ότι χάσαμε συμμάχους. Δεν χάσαμε συμμάχους. Για παράδειγμα η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Μάλτα, στάθηκαν στο πλευρό της Κύπρου, όπως και άλλες χώρες. Και αν θέλετε να σας πω και άλλες χώρες -και είναι για αυτό που παραπονιέται η Τουρκία- που οι θέσεις τους είναι σαφέστατα υπέρ της Τουρκίας αλλά δεν πήραν το λόγο, δεν μίλησαν. Και αυτό είναι μέσα από τη δική μας στρατηγική, τις επαφές, την επεξήγηση των θέσεών μας που έχουμε πετύχει και μειώθηκε πάρα πολύ πιθανή αντίδραση. Στο συμβιβασμό με αυτό το δυνατό λεκτικό υπήρχε σαφής στήριξη και όταν έγινε απόπειρα από το Ηνωμένο Βασίλειο για να μην προχωρήσει η υιοθέτηση αυτών των Συμπερασμάτων υπήρξε αντίδραση από Υπουργούς συμμάχους της Τουρκίας, διότι καταφέραμε και πείσαμε για την ορθότητα των θέσεών μας.

Κάποιοι λένε ‘στόχος μας ήταν η βελτίωση των συμπερασμάτων’; Όχι. Ουδέποτε είπα ότι μοναδικός στόχος ήταν τα Συμπεράσματα. Οι στόχοι μας ήταν η ενίσχυση των Συμπερασμάτων, αφαίρεση προνοιών που θα μας δημιουργούσαν πρόβλημα και μονομερής δήλωση. Αυτό μας είπε το Εθνικό και αυτό κάναμε.

Για το 2006 έχει δοθεί λανθασμένη ερμηνεία. Πουθενά δεν υπάρχει ότι μέχρι το 2009 έπρεπε να συμμορφωθεί η Τουρκία, ειδεμή θα έχει επιπτώσεις. Εκείνο που μπορώ να πω ότι είχε αποτέλεσμα, ήταν τα χρόνια που πέρασαν. Γιατί μετά από τόσα χρόνια πίστωσης προς την Τουρκία, η μη συμμόρφωσή της δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως να μην συμβαίνει τίποτε.

Εγώ στέκομαι στην πολύ εποικοδομητική και σοβαρή δουλειά που έγινε στο Εθνικό την οποία και υλοποιήσαμε.

Προσωπικές επιθέσεις εναντίον μου, επιτρέψτε μου να μην τις σχολιάσω. Τις θεωρώ ανοίκειες. Είμαι στην πολιτική και όποιος μπαίνει στην πολιτική πρέπει να είναι έτοιμος και για δίκαιες και άδικες επιθέσεις. Εγώ απαντώ με γεγονότα και από εκεί και πέρα ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματά του.

Αναφορικά με δημοσιεύματα, η πληροφορία ότι η Κύπρος πάγωσε ορισμένα κεφάλαια για τεχνικούς λόγους δεν ευσταθεί. Το κείμενο δεν αναφέρει πουθενά τεχνικούς λόγους. Αντίθετα αναφέρεται στις υποχρεώσεις της Δήλωσης 2005.

Επίσης, λανθασμένη είναι η αναφορά ότι έχουμε δεσμευτεί να ανοίξουμε κάποια κεφάλαια. Εμείς δεν έχουμε δώσει υπόσχεση σε κανένα να ανοίξουμε οποιαδήποτε από αυτά τα έξι κεφάλαια. Θα τα ανοίξουμε εφόσον εκπληρωθούν οι όροι που θέτουμε.

Όσον αφορά το σχόλιο ότι ο πρόεδρος και η Κυβέρνηση κατέστρεψαν μια πολιτική τεσσάρων ετών, είναι η μεγαλύτερη ανακρίβεια που θα μπορούσε να πει κανείς. Δεν επηρεάστηκε καθόλου η προηγούμενη πολιτική, αλλά, αντιθέτως, συνεχίζεται και μάλιστα τώρα προχωρήσαμε στην εισαγωγή μέτρων με τον ίδιο στοχευμένο τρόπο, όπως γινόταν από το 2004. Η Τουρκία δεν είναι ελεύθερη και αλώβητη, αλλά ήδη νιώθει αυτές τις επιπτώσεις.

Θεωρώ άδικη την αναφορά ότι τα φετινά Συμπεράσματα είναι απλή λεκτική διαπίστωση γεγονότων. Έτσι και αλλιώς, είναι μέλος του Εθνικού, ξέρουν όλα τα δεδομένα και ότι η γενική γραμμή, στην οποία κατέληξε το Εθνικό Συμβούλιο, υλοποιήθηκε.

Το κείμενο των Συμπερασμάτων δεν μας εμποδίζει αν θέλουμε στην επόμενη συζήτηση που θα γίνει με την επόμενη έκθεση της Επιτροπής να πάρουμε όποια θέση κρίνουμε σωστή. Αυτό είναι σαφέστατο. Επίσης, από τη Δήλωσή μας είναι σαφέστατο ότι τα μέτρα που λαμβάνουμε αφορούν αυτή τη φάση, δεν έχουμε καμία δέσμευση για το μέλλον. Τονίζω, δε, ότι τη Μονομερή μας Δήλωση δεν την διαπραγματευτήκαμε με κανένα ούτε χρωστάμε σε κανένα ούτε ζητήσαμε την άδεια κανενός. Και επειδή κάποιοι μιλούν για βάθος χρόνου, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των κεφαλαίων και το στάδιο που βρίσκονται, όπως τα ανέλυσα προηγουμένως, κάθε φορά που θα θέλει να ανοίξει ένα κεφάλαιο θα περνά από αξιολόγηση η Τουρκία.

Επομένως, δεν πέρασε αλώβητη η Τουρκία το Δεκέμβριο. Βεβαίως, θα θέλαμε ομόφωνη απόφαση, αλλά το γεγονός ότι δεν επετεύχθη λόγω της στρατηγικής πολιτικής ορισμένων κρατών μελών δεν σημαίνει ότι η Τουρκία πέρασε αλώβητη. Αντιθέτως, πετύχαμε αυτά τα μέτρα, χωρίς μεν ομοφωνία, αλλά με την αποδοχή των εταίρων μας».



Τελευταία Ενημέρωση στις: 25/04/2016 04:25:55 PM