Κυπριακή Δημοκρατία

Ειδήσεις


Ομιλία του Υπουργού Εξωτερικών κ. Ιωάννη Κασουλίδη στο μνημόσυνο του πρώην Υπουργού Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αλέκου Μιχαηλίδη, στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, Λευκωσία - 12/01/2014


Αξιότιμοι παρευρισκόμενοι,

Αγαπητή μου Γιόλα,
Κυρίες και Κύριοι,

Είναι με ιδιαίτερη συγκίνησηπου προσερχόμαστε σήμερα για να τιμήσουμε τη μνήμη ενός από τους πλέον οξυδερκείς και διορατικούς πολιτικούς που γνώρισε η Κύπρος. Ενός εμπνευστήτης πολυδιάστατης και εξωστρεφούς προσέγγισης στην εξωτερική πολιτική, ενός οραματιστή και πρωτεργάτη του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της πατρίδας μας, του ανθρώπου που με αφοσίωση, ειλικρίνεια και φιλοπατρία άφησε το δικό του στίγμα του τηνπολύχρονη πολιτική του σταδιοδρομία. Για όλους εμάς που τον γνωρίσαμε,αλλά και για εκείνους που είχαν την ευκαιρία να ζήσουν τον άνθρωπο, το φίλο, τον πολιτικό, η σημερινή μέρα αποκτά ξεχωριστό νόημα. Γιατί σήμερα θυμόμαστε και τιμούμε τον Αλέκο Μιχαηλίδη.

Φίλες και φίλοι,

Δεν έχω σκοπό να μακρηγορήσω, ούτε να επιδοθώ σε υπερβολές. Εξάλλου τα προτερήματα και οι αρετές του αείμνηστου είναι ευρέως γνωστές.Θα επιχειρήσω ωστόσο να προβώ σε μια ανασκόπηση της πολιτικής του διαδρομής, η οποία θα επαναφέρει στη μνήμη μας πολλά από τα στοιχεία του βίου και πολιτείας του Αλέκου Μιχαηλίδη. Μέσα από αυτή τη χρονολογική μνημόνευση των γεγονότων, θα προσπαθήσω να αναδείξω την πρωτοποριακή αντίληψή του για τον κόσμο και την πολιτική, την καινοτόμο επιχειρηματική του δραστηριότητα, καθώς και την πληθώρα των εσωτερικών του χαρισμάτων.

Θα πρέπει να επισημάνω ότι για την παρουσίαση αυτού του οδοιπορικού, συμπληρωματικό εργαλείο υποβοήθησης της μνήμης αποτέλεσε και το αξιόλογο βιβλίο που επιμελήθηκε ο κ. Ανδρέας Φυλακτού, με τίτλο «Αλέκος Μιχαηλίδης: Πορεία Δημιουργίας και Προσφοράς».

Ο Αλέκος Μιχαηλίδης υπήρξε βαθιά δημοκρατικός, λάτρης του διαλόγου και της διαβούλευσης, μετριοπαθής και ρεαλιστής, βαθυστόχαστος και ευπατρίδης.Κατάφερνε να συνδυάζει το δυναμισμό με την απλότητα, την ειλικρίνεια και τη διπλωματία, την εργατικότητα και τη μεθοδικότητα, με τρόπο ασυνήθιστο για την εποχή του.Η απάθεια, η αδιαφορία και η αδράνεια υπήρξαν για αυτόν άγνωστες έννοιες και αντίθετες προς το χαρακτήρα του.

Ο Αλέκος Μιχαηλίδης γεννήθηκε στο χωριό Μηλικούρι το 1933. Μετά την αποφοίτηση του από το Διδασκαλικό Κολέγιο Μόρφου το 1953, εργάστηκεως δάσκαλος στη Λευκωσία. Ακολούθως, συνέχισε τις σπουδές του στο ChesterCollege του Ηνωμένου Βασιλείου. Ολοκλήρωσε τα φοιτητικά του χρόνια με υποτροφίες στο Πανεπιστήμιο Βηρυτού και στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας στην Georgia των ΗΠΑ, από τα οποίαπήρε πτυχίο και μεταπτυχιακό στην Επιστήμη και Διοίκηση της Βιομηχανίας. Τον Ιούνιο του 1964 νυμφεύεται την πολυαγαπημένη του Γιόλα Μελή Ιωαννίδη, με την οποία ευτύχισε να αποκτήσει τρία παιδιά. Το Θάνο, την Άννα και τη Νατάσα. Το 1967 επέστρεψε στην Κύπρο και δραστηριοποιήθηκε στον τομέα των επιχειρήσεων, με έμφαση στην τουριστική βιομηχανία,όπου κατέγραψεσημαντικές επιτυχίες.

Η στενή προσωπική του σχέση με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο,σε συνδυασμό με τα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής του 1974, αποτέλεσαν του κύριους λόγους που τον ώθησαν στην ενεργό πολιτική. Το 1976, ο Αλέκος Μιχαηλίδης μαζί με τον Σπύρο Κυπριανού ηγήθηκαν της προσπάθειας δημιουργίας της Δημοκρατικής Παράταξης, η οποία στη συνέχεια μετονομάστηκε σε Δημοκρατικό Κόμμα. Στη δύσκολη συγκυρία του θανάτου του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου τον Αύγουστο του 1977 και με τη συνεπακόλουθη ανάληψη της Προεδρίας του Κράτους από τον Σπύρο Κυπριανού, ο Αλέκος Μιχαηλίδης εκλέγεται στην Προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων, αξίωμα στο οποίο υπηρέτησε μέχρι το 1981.

Κατά τη θητεία του ως Πρόεδρος της Βουλής εργάστηκε ακούραστα, προσφέροντας σημαντικές υπηρεσίες στον αγώνα του Κυπριακού λαού για ελευθερία και απαλλαγή από την κατοχή. Από την τετραετή παρουσία του στην Προεδρία της Βουλής συγκρατούμε τη διοργάνωση στην Κύπρο της Διεθνούς Κοινοβουλευτικής Διάσκεψης την οποία χρησιμοποίησε ως δίαυλο προώθησης του εθνικού μας ζητήματος και την περιοδεία του στις ΗΠΑ, όπου μεταξύ άλλωντάχθηκε ενάντια στην άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων στην Τουρκία. Πέραν τούτου, αξιόλογη ήτανκαι η προσπάθεια σύσφιξης σχέσεων με το Ελληνικό Κοινοβούλιο, μετά τη μεταπολίτευση και επιστροφή της Ελλάδος στη Δημοκρατία. Ο Αλέκος Μιχαηλίδης ηγήθηκε επίσης της προσπάθειας αναδιάρθρωσης του διοικητικού μοντέλου και τρόπου λειτουργίας της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Το 1980 ιδρύει τη Νέα Δημοκρατική Παράταξη (ΝΕΔΗΠΑ), διαφοροποιώντας έτσι τη στάση του από την κυβερνητική πολιτική σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης του Αμερικανοβρετανοκαναδικού σχεδίου. Παρά την εκλογική αποτυχία της ΝΕΔΗΠΑ στις εκλογές του 1981, το ενδιαφέρον του για την πολιτική παραμένει αδιάπτωτο. Το 1988, η ΝΕΔΗΠΑ εντάσσεται στο Δημοκρατικό Συναγερμό, ενώ ο Αλέκος Μιχαηλίδης εκλέγεται αντιπρόεδρος του ΔΗΣΥ.

Με την εκλογή του αείμνηστου Γλαύκου Κληρίδη στην Προεδρία της Δημοκρατίας το 1993, ο Αλέκος Μιχαηλίδης διορίζεται Υπουργός Εξωτερικών, αξίωμα στο οποίο παρέμεινε μέχρι το 1997. Η περίοδος αυτή αποτέλεσε ένα από τους πιο σημαντικούς σταθμούς της πολιτικής του πορείας. Υπηρέτησε με σθένος και αφοσίωση το Υπουργείο Εξωτερικών, ενώ εργάστηκε με μεθοδικότητα και πείσμα για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και για την ενίσχυση των σχέσεών της Κύπρου με τις χώρες της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, συνέβαλε στη συγκρότηση και δημιουργία νέων δομών, που έδωσαν τη δυνατότητα στο Υπουργείο να ασκεί το πολυσύνθετο έργο που ασκεί σήμερα με επιτυχία.

Ο Αλέκος Μιχαηλίδης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί από τους πρωτεργάτες της ευρωπαϊκήςπορείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο ρόλος που διαδραμάτισε στην προώθηση της κυπριακής αίτησης για ένταξη στην ΕΕ ήταν καταλυτικός. Ήταν από τους πολιτικούς που πίστευε ότι η ενεργοποίηση και περαιτέρω εμπλοκή του ευρωπαϊκού παράγοντα στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να καταστεί καταλύτης για την ειρήνη και να συμβάλει σε μια δίκαιη και λειτουργική επίλυση του Κυπριακού. Παράλληλα, εκτιμούσε ότι η ένταξη θα οδηγούσε τη χώρα σε ένα σταθερό οικονομικό περιβάλλον ανάπτυξης.

Ο Αλέκος εξήρε τη βοήθεια της Ελλάδας για την επιτυχή ευόδωση του εγχειρήματοςτης ένταξης και κυρίως του Γιάννου Κρανιδιώτη και Θεόδωρου Πάγκαλλου, με τους οποίους συνεργάστηκε στενά. Ο ίδιος αναγνώρισε σε συνέντευξή του ότι,για την επίτευξη του στόχου της ένταξης στην ΕΕ, χρειάστηκε μόχθος και επίπονες προσπάθειες, ούτως ώστε να απαλλαγεί η χώρα από παρωχημένες αντιλήψεις και προκαταλήψεις.

Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι με την ανάληψη των καθηκόντων του στο Υπουργείο Εξωτερικών, ο Αλέκος Μιχαηλίδης πετυχαίνει μια σημαντική διπλωματική νίκη. Στις 30 Ιουνίου 1993 μετά απόδιαρκές παρασκήνιο που περιλάμβανε επαφές του ιδίου με τον Επίτροπο Χανς Βαν Ντεν Μπρούκ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπήεκδίδει Γνωμοδότηση, με την οποία αναγνωρίζει ότι η Κύπρος ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των κριτηρίων και άρα μπορεί να καταστεί επιλέξιμη για ένταξη στην ΕΕ. Πέραν τούτου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κέρκυρας τον Ιούνιο του 1994, αποφάσισε ότι το επόμενο κύμα Διεύρυνσης της Ένωσης θα περιελάμβανε την Κύπρο και την Μάλτα, ενώ το Μάρτιο του 1995, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων καθόρισε ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Κύπρο θα άρχιζαν έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996.

Η σημαντικότατη αυτή ώθηση στην ενταξιακή μας πορεία θα ήταν αδύνατή εάν ο Αλέκος Μιχαηλίδης δεν κατόρθωνε να πείσει πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι η ευρωπαϊκή μας πορεία έπρεπε να αποσυνδεθεί από την επίλυση του Κυπριακού.

Ο Αλέκος Μιχαηλίδης αγωνίστηκε για να δει το όραμά του να εφαρμόζεται στην πράξη. Πίστευε ότι το μέλλον της Κύπρου βρίσκεται στην Ευρώπη, γιατί η Κύπρος εκεί ανήκει γεωγραφικά, ιστορικά, πολιτιστικά και οικονομικά. Η προσέγγιση αυτή αποτελούσε μια σταθμισμένη και συνειδητή πολική επιλογή της κυβέρνησης Κληρίδη στην οποία ανήκε, αλλά και του ιδίου προσωπικά.

Πέραν από την συνεισφορά του στην προώθηση της κυπριακής αίτησης για ένταξη στην ΕΕ, σημαντικά ήταν και τα ανοίγματα που έκανε προς τη Μέση Ανατολή, τον Αραβικό Κόσμο, αλλά καιπρος το Ισραήλ. Άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι η πρώτη Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ισραήλ άνοιξε με πρωτοβουλία του Αλέκου Μιχαηλίδη, ενώ ό ίδιος ήταν ο πρώτος Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας που επισκέφθηκε το κράτος του Ισραήλ. Επιπλέον, ο ρόλος του υπήρξε καθοριστικός στην περαιτέρω ανάπτυξη των φιλικών σχέσεων με τον Αραβικό κόσμο. Ήταν της άποψης ότι η Κύπρος θα πρέπει να αποκτήσει ρόλο στην περιοχή ως παράγοντας σταθερότητας και της Ευρώπης προς τη Μέση Ανατολή.

Ο Αλέκος Μιχαηλίδης εργάστηκε ακούραστα για την ενίσχυση της διπλωματικής υπηρεσίας στο Υπουργείο Εξωτερικών. Δημιούργησε τη Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Υπηρεσία Προγραμματισμού και Μελετών. Επί υπουργίας του άνοιξαν οι Πρεσβείες της Δημοκρατίας στην Αυστρία, Σουηδία, Ισπανία, Ολλανδία και τα Γενικά Προξενεία σε Τορόντο και Νότιο Αφρική.

Είχε βαθιά την πεποίθηση ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να ασκείται για εσωτερική κατανάλωση, ούτε για εξασφάλιση ψήφων, ούτε για ικανοποίηση της κοινής γνώμης ή του εκλογικού σώματος. Προς απόδειξη τούτου, χρησιμοποίησε ως παράδειγμα και τα λόγια του Γεωργίου Παπανδρέου, ο οποίος χαρακτήριζε τον Ελευθέριο Βενιζέλο ότι είχε το θάρρος της αντιδημοτικότητας.

Φίλες και Φίλοι,

Τιμώντας τη μνήμη του Αλέκου Μιχαηλίδη, θα ήταν σφάλμα να μην αναφερθώ στην πολυαγαπημένη του σύζυγο, τηνΓιόλαΜιχαηλίδου. Δράττομαι της ευκαιρίας να τη συγχαρώ και να την ευχαριστήσω για την ευγενική της χειρονομία να δωρίσει στο Υπουργείο Εξωτερικών τη συλλογή μεταλλείων, παρασήμων και ενθυμίων που δόθηκαν στον Αλέκο Μιχαηλίδη κατά τη διάρκεια της θητείας του.

Οι δύο προθήκες με τα εν λόγω εκθέματα κοσμούν σήμερα την είσοδο του Υπουργείου. Αποτελούν παράλληλα ένα μικρό δείγμα της αξιέπαινης δραστηριότητας και προσφοράς του Αλέκου Μιχαηλίδη στον τόπο μας. Θέλω να διαβεβαιώσω με τον πιο επίσημο τρόπο ότι το Υπουργείο Εξωτερικών θα συνεχίσει να τιμά τη μνήμη και τις παρακαταθήκες που μας άφησε με το έργο του στο Υπουργείο.

Το μεστό από ποιότητα οδοιπορικό του Αλέκου Μιχαηλίδη, είναι αδύνατο να συμπυκνωθεί στο λιγοστό χρόνο μιας λιτής προσφώνησης. Αν και θα μπορούσε κανείς να μιλά για ώρες για τη δράση του Αλέκου, επιτρέψτε μουναολοκληρώσω τις σκέψεις μου με το εξής συμπέρασμα. Στα δημόσια αξιώματα που υπηρέτησε, εργάστηκε με αφοσίωση, κάνοντας πράξη αυτό που ο ίδιος είπε σε συνέντευξή του. Ότι δηλαδή «σε θέσεις ευθύνης, ούτε δόξα υπάρχει, ούτε δάφνη, ούτε μεγαλοπρέπεια. Υπάρχει μόνο η ευθύνη που πρέπει να αναλαμβάνεται».

Είναι για αυτό ακριβώς το λόγο που η κοινωνία και η πολιτική μας θα πρέπει να προχωρήσουν μπροστά. Επιβάλλεται να απαλλαγούν από τα σύνδρομα του παρελθόντος που μας άφησαν καθηλωμένους στη διαμάχη, τη σύγκρουση και τους διαξιφισμούς.Είναι η ώρα να βαδίσουμε στο δρόμο της μετριοπάθειας, της σύνεσης, του πραγματισμού και των φιλελεύθερων προσεγγίσεων. Αυτή ήταν πάντα η πεμπτουσία της διαδρομής και το μήνυμα του Αλέκου Μιχαηλίδη. Και είμαι πεπεισμένος ότι ανακαλώντας αυτές τις έννοιες, κάνουμε το καλύτερο μνημόσυνο στον Αλέκο, δείχνοντας του το μέγιστο σεβασμό,εκτίμηση και αγάπη.

Θα κλείσω το σύντομο αυτό χαιρετισμό, ανακαλώντας τα λόγια του νυν Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο οποίος αναφέρει για τον Αλέκο Μιχαηλίδη ότι ήταν ο άνθρωπος που με καθαρό πολιτικό ψυχισμό και ανιδιοτέλεια, στρατεύθηκε με όλες του τις δυνάμεις στην προσπάθεια για επούλωση των ιστορικών τραυμάτων του Κυπριακού Ελληνισμού.


Αιωνία ας είναι η μνήμη του Αλέκου Μιχαηλίδη



Τελευταία Ενημέρωση στις: 25/04/2016 04:48:14 PM