Κυπριακή Δημοκρατία

Ειδήσεις


Ομιλία της Υπουργού Εξωτερικών δρος Ερατούς Κοζάκου-Μαρκουλή κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Βάσου Καραγιώργη «Ancient Cyprus 9000 Years of Culture”, στο οίκημα του Ιδρύματος Λεβέντη - 30/05/2012


Το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα είναι ένα πραγματικό δώρο και προσφορά στην πατρίδα μας από ένα ακούραστο σκαπανέα της επιστήμης - για να χρησιμοποιήσω τον όρο στην κυριολεξία του - τον Δρα Βάσο Καραγιώργη, και το ΄Ιδρυμα Λεβέντη που έχει προσφέρει και συνεχίζει να το πράττει για τόσα πολλά χρόνια, στον πολιτισμό γενικά και στον Ελληνικό πολιτισμό ειδικότερα. ΄Εγκαιρα και διακριτικά, χωρίς να ζητήσει καμιά υποστήριξη, ο διακεκριμένος, διεθνώς αναγνωρισμένος αρχαιολόγος και ξεχωριστός φίλος, Δρ Βάσος Καραγιώργης, συνέλαβε την ιδέα της συγγραφής ενός εικονογραφημένου βιβλίου, που να καλύπτει τον αρχαίο πολιτισμό της Κύπρου, με τρόπο αντιληπτό αλλά και με επιστημονική εγκυρότητα, από την αυγή της προϊστορίας, από τις νεολιθικές καλύβες της Καλαβασού και της Χοιροκοιτίας ως τις Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές του Κουρίου και της Αμαθούντας.


Χρησιμοποίησε την εξηκοντάχρονη απαράμιλλη πείρα του στην αρχαιολογία της Κύπρου για να επιλέξει 206 αντικείμενα από τα πλούσια εκθέματα του Κυπριακού Μουσείου της Λευκωσίας. Τα περιγράφει και τα σχολιάζει με τέτοιον τρόπο που να φωτίζεται ολόκληρος ο αρχαίος Κυπριακός πολιτισμός και η συμβολή του νησιού μας στην πολιτιστική ανάπτυξη των Μεσογειακών χωρών, που αποτελούν σήμερα την ραχοκοκαλιά του Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Με μια ουσιαστική εισαγωγή και βιβλιογραφικές παραπομπές ο αναγνώστης προτρέπεται να προστρέξει και σ΄άλλες πηγές για πληρέστερη ενημέρωση.

Σκοπός του βιβλίου δεν είναι η επίδειξη γνώσεων ούτε η εισαγωγή καινοτόμων θεωριών. Ο συγγραφέας έχει ήδη στο ενεργητικό του πληθώρα βιβλίων και άρθρων που συνέβαλαν ουσιαστικά στη διεθνή προβολή της Κυπριακής αρχαιολογικής επιστήμης και της Κύπρου γενικότερα. Το βιβλίο αυτό γράφτηκε ειδικά για τους ξένους επισκέπτες του νησιού μας που θα φιλοξενηθούν κατά τη διάρκεια της εξάμηνης προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, γι αυτό και η πρώτη έκδοση γίνεται στα Αγγλικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απευθύνεται και στον Κύπριο πολίτη που επιθυμεί, και έχει νομίζω υποχρέωση να φροντίσει να είναι σωστά ενημερωμένος για την προγονική μας κληρονομιά, για αυτογνωσία και ανάλογη συμπεριφορά. Χαίρομαι που ήδη ετοιμάζεται και Ελληνική έκδοση.

Η Κύπρος είναι ένα από τα μικρότερα κράτη μέλη της Ευρωπαïκής ΄Ενωσης που μπήκε στην Ευρωπαϊκή αυτή οικογένεια επάξια και με όχι ευκαταφρόνητες περγαμηνές, αλλά και με ένα πολιτικό πρόβλημα που παραμένει δυστυχώς άλυτο ακόμα, το οποίο δεν είναι άσχετο με το ιστορικό παρελθόν της και τη στρατηγική της θέση ανάμεσα στου λαούς της Ανατολής και της Δύσης.

΄Οταν σήμερα μιλούμε για τον πολιτισμό της Δύσης και τον πολιτισμό της Ανατολής, δεν αναφερόμαστε μόνο σε φαινόμενα του σύγχρονου κόσμου. Η πολιτισμική αυτή διαφορετικότητα αναπτύχθηκε χιλιάδες χρόνια πριν, με ποικίλες επιδράσεις στην πολιτική και πολιτιστική εξέλιξη των λαών. Ο ρόλος της Κύπρου υπήρξε πάντα σημαντικός λόγω της στρατηγικής της θέσης ανάμεσα στο Αιγαίο και τη Μέση Ανατολή, την Αίγυπτο και την Ανατολία.

Για πολλούς αιώνες η Κύπρος ένωνε τους λαούς της Μεσογείου. Τα Κυπριακά προϊόντα, κυρίως ο χαλκός, αλλά και οι καλλιτεχνικές δημιουργίες των αρχαίων Κυπρίων εξάγονταν σ΄ολόκληρη τη Μεσόγειο , από την Ισπανία ως τη Μέση Ανατολή, από την Αίγυπτο ως τη Μικρά Ασία. Μέσω Κύπρου ο πολιτισμός της Μυκηναϊκής Ελλάδος διαδίδεται και επηρεάζει τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και η σοφία της Ανατολής γίνεται κτήμα της Δύσης.

Τον ουσιαστικό αυτό ρόλο που διαδραμάτισε η Κύπρος στην αρχαιότητα μπορεί θαυμάσια να διαδραματίσει και σήμερα. Είναι σημαντικό να μπορέσουμε να διαφωτίσουμε σωστά τους Ευρωπαίους εταίρους μας για τις βαθιές αυτές ρίζες του πολιτισμού μας που εκτείνονται αρκετές χιλιετηρίδες μέσα στο χρόνο. Είναι σημαντικό επίσης να τους διαφωτίσουμε για το πώς άνθισε το νησί μας από το 1200 π.Χ. ως σήμερα ο Ελληνικός πολιτισμός και πώς έχει επικρατήσει και διατηρηθεί μέσα στους αιώνες η Ελληνική γλώσσα.

Διάβασα στο βιβλίο του Δρα Καραγιώργη, τον ρόλο που διαδραμάτισε ο χαλκός στην ιστορική διαδρομή της Κύπρου και στις σχέσεις της με τους γειτονικούς της λαούς. Είναι καταφανή τα ευεργετικά αποτελέσματα της εμπορίας του χαλκού, που δημιούργησαν ακόμη και πολιτικές συμμαχίες ανάμεσα στο νησί μας με την Αίγυπτο και το Αιγαίο κατά την ΄Υστερη Χαλκοκρατία.

Δεν είναι όμως αυτός ο πλούτος που προκάλεσε ύστερα και τις επεκτατικές διαθέσεις των λαών της Ανατολής, των Ασσυρίων, των Φοινίκων, των Περσών και αργότερα των Ρωμαίων; Οι ίδιοι αυτοί λαοί εκμεταλλεύτηκαν όχι μόνο τον φυσικό πλούτο του νησιού μας αλλά και τη στρατηγική του θέση.

Το ίδιο έπραξαν και όλες οι αυτοκρατορίες που επεδίωκαν ηγεμονικό ρόλο στην Μεσόγειο και την Εγγύς Ανατολή, από τους Ασσυρίους ως τους Οθωμανούς και τους ΄Αγγλους. Αυτό που ακούμε συχνά, ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται, είναι αξίωμα και δεν πρέπει να το λησμονούμε.

Γι αυτό και έχουμε καθήκον να γνωρίζουμε τους βασικούς ιστορικούς νόμους και τις ιστορικές εμπειρίες και συμπεριφορές του δικού μας λαού και των γειτόνων μας. Διαβάζοντας τα γεγονότα που αναφέρει ο Δρ Καραγιώργης στο βιβλίο του σχετικά με τον πλούτο των μεταλλείων χαλκού στην ιστορική διαδρομή της Κύπρου, δεν μπορεί κανείς να μήν αναλογισθεί παρόμοια φαινόμενα της σημερινής μας πραγματικότητας με τον πλούτο που μας χάρισε η φύση σε υδρογονάνθρακες.

Οι καταστάσεις βέβαια έχουν αλλάξει, καθώς και οι βασικοί παράγοντες και οι πολιτικές συμπεριφορές, οι οποίες ρυθμίζονται από ένα πλέγμα διεθνών κανόνων που διέπουν τη συμπεριφορά των κρατών. Η Κύπρος διατηρεί άριστες σχέσεις με όλους τους γείτονές της και εργάζεται προς την κατεύθυνση ανάπτυξης της συνεργασίας σε όλους τους τομείς, με ιδιαίτερη έμφαση, λόγω και της ύπαρξης μεγάλων ποσοτήτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, στον τομέα της ενέργειας και των θαλάσσιων υποθέσεων.

Δυστυχώς όμως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, όπως η Τουρκία, η οποία διατηρεί και προωθεί αναχρονιστικές επεκτατικές πολιτικές και συμπεριφορές σε βάρος των γειτόνων τους.

Θύμα αυτής της πολιτικής είναι η Κύπρος της οποίας έδαφος της κατέχεται για 38 χρόνια από την Τουρκία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα παραβιάζονται παντοιοτρόπως από την κατοχική δύναμη, ενώ τα ανθρώπινα δικαιώματα του Κυπριακού λαού πλήττονται βάναυσα και ο πανάρχαιος πολιτιστικός μας πλούτος στις κατεχόμενες περιοχές βεβηλώνεται και λεηλατείται συστηματικά.

Η μελέτη και άριστη γνώση της ιστορίας αποτελούσε άλλοτε, αλλά και σήμερα, τη βάση της μόρφωσης και συνεχούς εκπαίδευσης των πολιτικών, για την εμπέδωση μιας σωστής πολιτικής συμπεριφοράς, τόσο στον εθνικό όσο και στο διεθνή στίβο, ει βασιζόμενη στους κανόνες δικαίου όπως έχουν διαμορφωθεί μέσα στο χρόνο για να διέπουν τις συμπεριφορές των κρατών μελών της διεθνούς κοινότητας.

Είναι γι΄ αυτό που έχουμε πολλά να διδαχθούμε από τη μελέτη της ιστορίας, τόσο της δικής μας, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρωπαϊκής, όσο και της παγκόσμιας.

Για τη δημιουργία ενός βιβλίου δεν αρκεί μόνο η γνώση και η έμπνευση του συγγραφέα, παρ΄όλο που αυτός αποτελεί τον βασικό παράγοντα. Το αναγνωστικό κοινό έχει σήμερα, περισσότερο παρά άλλοτε, απαιτήσεις αναφορικά με την καλαίσθητη παρουσίαση ενός βιβλίου, ιδίως ενός εικονογραφημένου βιβλίου.

Ο σημερινός πολυάσχολος αναγνώστης, ιδίως ο αναγνώστης προς τον οποίο απευθύνεται το βιβλίο του Δρα Βάσου Καραγιώργη, απαιτεί υψηλής ποιότητας εικονογράφιση. Η μαυρόασπρη φωτογραφία, με την οποία συνήθισε η προηγούμενη γενηά, αποτελεί σήμερα παρελθόν. Για την ικονοποίηση αυτής της απαίτησης εργάσθηκαν με μεγάλο ζήλο οι τεχνικοί του Τμήματος Αρχαιοτήτων, προς τους οποίους απευθύνουμε ευχαριστίες, καθώς και στη Διευθύντρια και το επιστημονικό προσωπικό του Τμήματος Αρχαιοτήτων που παραχώρησε το φωτογραφικό υλικό.

Σημαντικότατος υπήρξε ο ρόλος του εκδοτικού οίκου Εν Τύποις, Βούλα Κοκκίνου, που με καλαισθησία επεξεργάσθηκε το υλικό και επίβλεψε την εκτύπωση του βιβλίου από τα Τυπογραφεία Καΐλα.

Υπάρχει όμως και ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωρισθεί και που η αναγκαιότητά του πολύ σοφά και επιγραμματικά τονίσθηκε ήδη από τον αρχαίο ΄Ελληνα ρήτορα Δημοσθένη, όταν έλεγε προς τους Αθηναίους το γνωστό «Δει δη χρημάτων, και άνευ τούτων ουδέν εστι γενέσθαι των δεόντων».

Σήμερα, μέσα στην οικονομική κρίση που μαστίζει τους λαούς, τις κυβερνήσεις και τα άτομα, γνωρίζουμε την αναγκαιότητα του οικονομικού παράγοντα περισσότερο παρά ποτέ.

Είναι γι΄αυτό που εκτιμούμε ιδιαίτερα τη χειρονομία του Ιδρύματος Αναστάσιου Γ. Λεβέντη να ανταποκριθεί θετικά στην παράκλησή μου για την εξ ολοκλήρου κάλυψη της οικονομικής δαπάνης για την έκδοση του βιβλίου.

Είναι γνωστή η δράση και συμπεριφορά του Ιδρύματος αυτού, που για 30 και πλέον χρόνια στηρίζει παντοιοτρόπως τον τόπο μας, με έργα φιλανθρωπίας, πολιτιστικής προβολής και προώθησης της Ελληνικής παιδείας τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, αλλά και σε χώρες όπου αναπτύχθηκε άλλοτε ο Ελληνικός πολιτισμός. Η Κύπρος, η πολιτεία και ο λαός μας ευγνωμονούν το ΄Ιδρυμα Λεβέντη και μνημονεύουν τον οραματιστή ιδρυτή του καθώς και τους σημερινούς συνεχιστές του έργου του.

Κυρίες και Κύριοι,

Με πολλή χαρά ανάλαβα να πλέξω το εγκώμιο των συντελεστών της έκδοσης «Ancient Cyprus, 9000 years of Culture”. Είμαι βέβαιη ότι όλοι οι υψηλοί επισκέπτες στο νησί μας κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, θα δεχθούν και θα διαβάσουν με ενδιαφέρον το πολύτιμο αυτό βιβλίο που θα τους προσφέρουμε, όπως και όλοι οι άλλοι, Κύπριοι και ξένοι που θα το αποκτήσουν.

Του ευχόμαστε νάναι καλοτάξιδο.



Τελευταία Ενημέρωση στις: 25/04/2016 04:39:13 PM