Κυπριακή Δημοκρατία

Ειδήσεις


Παρέμβαση Υπουργού Εξωτερικών κ. Ιωάννη Κασουλίδη στη Διεθνή Διάσκεψη με θέμα «Θρησκευτικός και Πολιτιστικός Πλουραλισμός και Ειρηνική Συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή», Αθήνα - 19/10/2015


Μακαριότατε, Σεβασμιότατε,


Σεβαστοί Θρησκευτικοί Εκπρόσωποι, Αγαπητοί Συνάδελφοι Υπουργοί,

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι με ιδιαίτερη τιμή που προσφωνώ τη σημερινή διεθνή διάσκεψη. Θα ήθελα να συγχαρώ τον αγαπητό φίλο και συνάδελφο κύριο Κοτζιά για την πρωτοβουλία. Είμαι σίγουρος ότι η σημερινή ανταλλαγή απόψεων μεταξύ θρησκευτικών ηγετών, ακαδημαϊκών, πολιτικών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών θα συνεισφέρει στην κοινή μας προσπάθεια για προστασία της πολιτισμικής μοναδικότητας της Μέσης Ανατολής.

Η Μέση Ανατολή ήταν ανέκαθεν ένα μωσαϊκό πολιτισμών και θρησκειών με κοινό, όμως, γνώμονα τις πανανθρώπινες αξίες, τη συνύπαρξη και την ανεκτικότητα. Ας μην λησμονούμε ότι στο γεωγραφικό αυτό χώρο έχουν γεννηθεί και αναπτυχθεί οι 3 μονοθεϊστικές θρησκείες και μέσω της συμβίωσης τους, η Μέση Ανατολή παρήγαγε μια ουσιαστική παρακαταθήκη τεχνών, γραμμάτων και επιστημών για την Ανθρωπότητα.

Όπως μας έχει διδάξει η Ιστορία, οι μεγαλύτερες βιαιοπραγίες που βίωσε η Μέση Ανατολή έγιναν δυστυχώς στο όνομα της θρησκείας, όπου ο φανατισμός υπέρ μίας κοσμοθεωρίας, ενός τρόπου ζωής, ωθούσε στη βίαιη καταπολέμηση των άλλων. Πιστεύω ακράδαντα ότι η αξίωση, που σήμερα επαναλαμβάνεται από τους τρομοκράτες της Da’esh, του ισλαμικού κράτους, πως η Μέση Ανατολή ανήκει στην μια ή την άλλη θρησκεία αποτελεί μεγάλο ιστορικό λάθος.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμίσω κάτι που μερικές φορές ίσως συγχέεται από τις κοινωνίες μας. Ο φανατισμός, είναι γνώρισμα της ανθρώπινης φύσης και όχι των θρησκειών.

Θα ήθελα να επικεντρωθώ σε δύο ζητήματα στη σημερινή διάσκεψη. Στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής και στο πως θα διασφαλίσουμε την επιστροφή των προσφύγων που ανήκουν σε θρησκευτικές και εθνοτικές κοινότητες στις πατρογονικές τους εστίες.

Είναι πλέον σαφές πως η Da’esh , το ισλαμικό κράτος, δεν έχει ηθικούς φραγμούς. Η συστηματική βεβήλωση πολιτιστικών μνημείων από τους τρομοκράτες έχει διπλό στόχο. Οι διεστραμμένες πεποιθήσεις τους, τους ωθούν σε μια «πολιτισμική γενοκτονία», μέσω της εκρίζωσης της θρησκευτικής και εθνολογικής διασύνδεσης των τοπικών πληθυσμών με τις περιοχές τους. Παράλληλα, η παράνομη εμπορία των πολιτιστικών και θρησκευτικών κειμηλίων είναι εκ των σημαντικότερων πηγών χρηματοδότησης της Da’esh.

Θα πρέπει να εξεύρουμε αποτελεσματικούς τρόπους παρεμπόδισης της παράνομης εμπορίας των πολιτιστικών αυτών θησαυρών. Συνεπεία της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974, μεγάλος όγκος χριστιανικών κειμηλίων αλλά και αρχαιοτήτων, κλάπηκαν και πωλήθηκαν παράνομα ανά το παγκόσμιο. Μέχρι και σήμερα, η Κυπριακή Δημοκρατία και η Εκκλησία της Κύπρου διεξάγουν νομικούς αγώνες για επαναπατρισμό κειμηλίων και στη βάσει των εμπειριών μας, έχουμε αποκομίσει σημαντικά διδάγματα.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι όπως η ευθύνη απόδειξης του νομίμου μιας συναλλαγής αρχαιοτήτων ή κειμηλίων θα πρέπει να βαραίνει στους εμπόρους και αγοραστές. Δηλαδή, εάν το κράτος πχ το Ιράκ, θέλει να μπλοκάρει τη δημοπρασία κειμηλίων για τα οποία έχει υποψίες ότι απομακρύνθηκαν λαθραία από τη χώρα του ή επιθυμεί τον επαναπατρισμό τους, τότε η ευθύνη απόδειξης δεν θα πρέπει να βαραίνει το Ιράκ, αλλά τους εμπόρους, τους οίκους δημοπρασίας και τους αγοραστές.

Όπως έχω ήδη εισηγηθεί σε πρόσφατες, παρόμοιες συναντήσεις με τη σημερινή, αυτό που ίσως χρειαζόμαστε είναι ένα νέο διεθνές νομικό πλαίσιο που να διασφαλίζει ότι οι αγοραπωλησίες πολιτιστικών και θρησκευτικών κειμηλίων από εμπόλεμες περιοχές δεν μπορούν να θεωρηθούν «καλή τι πίστη». Αυτό θα αφαιρέσει τη δικαιολογία της άγνοιας από συλλέκτες που αγοράζουν κειμήλια που είναι προϊόντα λεηλασιών. Η διεθνής κοινότητα ακολουθεί παρόμοια προσέγγιση στο θέμα αγοράς διαμαντιών, μέσω του Kimberley Process και αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να ακολουθηθεί και στην περίπτωση της εμπορίας αρχαιοτήτων.

Συνεπώς, ενδεχομένως αυτό που χρειαζόμαστε (και λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά ψηφίσματα 1483 και 2199 του Συμβουλίου Ασφαλείας) είναι ένα δυναμικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα επιβάλλει καθολικούς περιορισμούς στην αγοραπωλησία και διακίνηση πολιτιστικών και θρησκευτικών κειμηλίων που προέρχονται από εμπόλεμες περιοχές, με την ευθύνη απόδειξης της νομιμότητας του εμπορίου να βαραίνει τους εμπόρους αρχαιοτήτων, τους οίκους δημοπρασίας και τους αγοραστές, και όχι το κράτος προέλευσης των κειμηλίων.
Το δεύτερο σημείο που θέλω να θίξω είναι το πως θα διασφαλίσουμε την επιστροφή των ατόμων που εκδιώχθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες λόγω της θρησκείας ή της καταγωγής τους. Σίγουρα το θέμα είναι πολυσύνθετο όμως θα επικεντρωθώ ακροθιγώς σε μερικές πτυχές.

Επί της πτυχής της Ασφάλειας. Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να διασφαλίσει ότι αυτοί οι άνθρωποι θα επιστρέψουν σε ασφαλές περιβάλλον όπου δεν θα απειλείται η ζωή τους. Αυτό θα πρέπει να ενταχθεί ως στρατηγικός στόχος των στρατιωτικών σχεδιασμών που συνεπώς, δεν πρέπει μόνο να επικεντρώνονται στην καταπολέμηση της Da’esh αλλά και στην παροχή στρατιωτικής προστασίας των επαναπατρισμένων.

Επί της πολιτικής πτυχής. Ο σεχταρισμός θρέφει τον εξτρεμισμό. Άρα θα πρέπει να διασφαλίσουμε την έμπρακτη προστασία της κοινωνικής και θρησκευτικής πολυμορφίας των κρατών. Οι μελλοντικές πολιτικές και πολιτειακές διαδικασίες θα πρέπει να εδράζονται επί αυτής της παραμέτρου.

Τέλος, η οικονομική πτυχή. Το εγχείρημα επαναπατρισμού θα είναι χρονοβόρο και πολυδάπανο. Οι κοινωνίες θα πρέπει να κτίσουν από το μηδέν όχι μόνο τις εστίες τους αλλά τις τοπικές υποδομές και οικονομίες. Η δημιουργία ενός Πάγιου Ταμείου υπό διεθνή διαχείριση θα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την προσπάθεια.


Σας ευχαριστώ.



Τελευταία Ενημέρωση στις: 25/04/2016 04:58:04 PM