Κυπριακή Δημοκρατία

Ειδήσεις


Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών - Μακεδονία Κυριακής - 13/07/2008


Συνέντευξη Υπουργού Εξωτερικών Μάρκου Κυπριανού στη Μαρούλα Πλήκα, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 13.07.2008


Ο διεθνής παράγοντας έχει στραμμένη την προσοχή του σε αυτήν τη συνάντηση και αναμένει από τους δύο ηγέτες να ανακοινώσουν την έναρξη απευθείας συνομιλιών για την επίλυση του πολιτικού ζητήματος. Σήμερα, ο κ. Χριστόφιας θα έχει, στο Παρίσι, στο περιθώριο της συνόδου για τη Μεσογειακή Ένωση, την πρώτη του συνάντηση με τον γ.γ. του ΟΗΕ Μπαν Γκι Μουν. Στο Παρίσι θα βρίσκονται, επίσης, και οι άλλοι “πρωταγωνιστές” και πρωταγωνιστές του κυπριακού, οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας Κώστας Καραμανλής και Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας Μάρκος Κυπριανού μιλά στη “ΜτΚ” για όλες τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Όπως τονίζει, οι Ελληνοκύπριοι δεν έχουν λόγο να φοβούνται την έναρξη των συνομιλιών και σημειώνει ότι ουδείς μπορεί να προσδοκά επίλυση του Κυπριακού μέσα από τις ομάδες εργασίας και τις τεχνικές επιτροπές.

Πιστεύετε ότι από τη συνάντησης των δύο ηγετών στις 25 Ιουλίου θα προκύψει το επιθυμητό αποτέλεσμα της έναρξης των απευθείας συνομιλιών, σε σύντομο χρονικό διάστημα;

Αυτό θα είναι το βασικό θέμα που θα συζητήσουν ο πρόεδρος Χριστόφιας και ο κ. Ταλάτ. Όλοι έχουμε αποδεχθεί ότι θα πρέπει να υπάρξουν απευθείας συνομιλίες, διότι αν δεν συνομιλούμε, δεν μπορεί να προκύψει ως διά μαγείας λύση στο κυπριακό ζήτημα. Το θέμα είναι να υπάρξει κατάλληλη προετοιμασία, ούτως ώστε να υπάρχουν σωστές προοπτικές για θετική κατάληξη της διαπραγμάτευσης. Το αν και το πότε θα ξεκινήσουν οι συνομιλίες, θα το κρίνουν ο πρόεδρος Χριστόφιας και ο κ. Ταλάτ.

Ήδη, όμως, προέκυψαν “γκρίνιες” στον κυβερνητικό συνασπισμό για το αν έχουν ωριμάσει ή όχι οι συνθήκες για την έναρξη των απευθείας διαπραγματεύσεων…

Είναι γεγονός ότι κόμματα στην κυβέρνηση θεωρούν ότι δεν έχει ετοιμαστεί ακόμη το έδαφος αρκετά, για να μπορέσουν να υπάρξουν απευθείας συνομιλίες. Βεβαίως, αυτό με τα σημερινά δεδομένα. Έχουμε, όμως, χρόνο έως την 25η Ιουλίου και ακόμη περισσότερο μέχρι την εκκίνηση των διαπραγματεύσεων. Ο πρόεδρος έχει τη λαϊκή εντολή για να χειριστεί το πρόβλημα. Βεβαίως, λαμβάνει υπόψη και τις θέσεις των κομμάτων της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης, αλλά εκείνος θα κρίνει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για την έναρξη των συνομιλιών. Έστω και αν υπάρξουν επιμέρους επιφυλάξεις γι΄ αυτό το ζήτημα (αν δηλαδή είναι έτοιμο το έδαφος ή όχι) εκείνο που έχει σημασία είναι η εκπεφρασμένη βούληση όλων των πολιτικών δυνάμεων, εντός και εκτός κυβέρνησης, ότι θα στηρίξουν τον πρόεδρο στην απόφασή του και θα βοηθήσουν, εάν και εφόσον αρχίσουν οι συνομιλίες, να υπάρξει ένα θετικό αποτέλεσμα. Επίσης, θα ήθελα να τονίσω ότι αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους είναι ότι δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι το κυπριακό θα επιλυθεί από τις ομάδες εργασίας και τις τεχνικές επιτροπές και απλώς οι δύο ηγέτες θα κληθούν για να υπογράψουν εκείνα που θα έχουν συμφωνηθεί.

Έχει λόγο η ελληνοκυπριακή πλευρά να φοβάται τις απευθείας συνομιλίες;

Πιστεύω όχι. Πιστεύω δεν πρέπει να φοβόμαστε τις συνομιλίες. Εκείνο που έχει σημασία είναι να σταθούμε εμείς στις βασικές μας θέσεις και αρχές. Και αν αύριο θα πρέπει να συγκρουστούμε, θα πρέπει αυτό να γίνει πάνω στα θέματα ουσίας και όχι στα διαδικαστικά. Δυστυχώς, στα διαδικαστικά δεν θα βρούμε στήριξη από καμία πλευρά.

Μετά και την τελευταία συνάντηση των δύο ηγετών έγινε σαφές ότι παραμένει αγεφύρωτο το χάσμα στις θέσεις των δύο πλευρών για τις πλέον κρίσιμες πτυχές του κυπριακού…

Είναι γεγονός ότι υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση σε πολλά ζητήματα μεταξύ των θέσεων των δύο πλευρών, αλλά εκ των πραγμάτων πρέπει να είμαστε ρεαλιστές ότι κάποια από αυτά τα ζητήματα θα πρέπει να επιλυθούν σε επίπεδο ηγετών. Είναι τόσο ευαίσθητα και δύσκολα πολιτικά, που μέσω εκπροσώπων δεν μπορεί να επιτευχθεί η επιθυμητή συμφωνία.

Αυτό φαίνεται, αφού στις ομάδες εργασίας όλα τα ακανθώδη ζητήματα παραμένουν ανέπαφα. Έτσι δεν είναι;

Έχετε απόλυτο δίκαιο. Για παράδειγμα στα θέματα διακυβέρνησης, υπάρχει μια αρκετά σημαντική σύγκλιση στις απόψεις των δύο πλευρών, αν και υπάρχουν ακόμη κάποιες βασικές πρόνοιες που δεν έχουν συμφωνηθεί. Το ίδιο δεν συμβαίνει όμως στο εδαφικό, όπου δεν υπήρξε καμία απολύτως πρόοδος. Και αυτό είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα. Στο θέμα των εποίκων δεν συστάθηκε καν η ομάδα εργασίας, ενώ υπάρχουν τεράστιες διαφορές στα θέματα της ασφάλειας και των στρατευμάτων, της παροχή εγγυήσεων από την Τουρκία, που εμείς δεν δεχόμαστε. Τα ζητήματα που θεωρώ ότι είναι πολύ πιο εύκολο να επιλυθούν είναι αυτά που αφορούν την Ε.Ε. και τα οικονομικά. Πιστεύω ότι με λίγη περισσότερη προσπάθεια θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη ταύτιση απόψεων, διότι ήδη υπάρχει μια σύγκλιση.

Πάντως, βλέπουμε ότι ο κ. Ταλάτ επιμένει στην άποψη ότι μετά την επίλυση του πολιτικού ζητήματος πρέπει να μιλάμε για ένα νέο κράτος και όχι για τη μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τι κινδύνους κρύβει αυτή η άποψη που εκφράζει ο τουρκοκύπριος ηγέτης;

Εκείνο που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι η εξασφάλιση της ενότητας του κράτους και μετά τη λύση. Εάν το νέο σχήμα, το νέο κράτος δημιουργηθεί από την ένωση δύο ανεξαρτήτων κρατών, όπως είναι η “παρθενογένεση” που επιδιώκει η τουρκική πλευρά και κυρίως η Άγκυρα, τότε τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει στο μέλλον την απόσχιση αυτού του κράτους. Να έχουμε δηλαδή μια νόμιμη διχοτόμηση της Κύπρου. Δεν είναι τυχαίο πως η άλλη πλευρά στην αρχή χρησιμοποιούσε σαν παράδειγμα την Τσεχοσλοβακία, τη Γιουγκοσλαβία και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις, για τις οποίες ξέρουμε πώς κατέληξαν είτε μέσα από “βελούδινα διαζύγια” είτε με βίαιες συγκρούσεις. Επομένως, για μας ο μεγάλος κίνδυνος είναι ότι αν δεν είναι μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε θα υπάρχει πάντα ο φόβος και η πιθανότητα απόσχισης και δημιουργίας μιας νόμιμης πλέον κρατικής οντότητας. Γιʼ αυτό ναι μεν ο κ. Ταλάτ συμφωνεί ότι μετά τη λύση θα προκύψει ένα κράτος, με μια ιθαγένεια, μια νομική προσωπικότητα διεθνώς κ.ο.κ., αλλά αν αυτό δημιουργηθεί μέσα από δύο κράτη, τότε σίγουρα δημιουργείται πρόβλημα και είναι κάτι που εμείς δεν μπορούμε δεχτούμε. Το θετικό είναι ότι αυτή τη θέση της τουρκικής πλευράς δεν τη στηρίζει κανένας στο διεθνή παράγοντα και δεν βρίσκει απήχηση.

Ουσιαστικά δηλαδή ο κ. Ταλάτ ζητά να αναγνωριστούν καταρχήν ως κρατική οντότητα τα κατεχόμενα εδάφη και στη συνέχεια να δημιουργηθεί η ομοσπονδία…

Ακριβώς αυτό επιδιώκει όταν λέει “εμείς θα διαλύσουμε το κράτος μας, διαλύστε κι εσείς το δικό σας, για να κάνουμε το νέο μας κράτος”. Μόνο που η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι ελληνοκυπριακό κράτος, αλλά είναι το αποτέλεσμα του συνεταιρισμού του 1960 μεταξύ των δύο κοινοτήτων και άρα η μετεξέλιξη είναι αυτός ο υφιστάμενος συνεταιρισμός, ασχέτως αν η τουρκική πλευρά αποφάσισε να αποσυρθεί. Εκεί είναι οι θέσεις τους, τους περιμένουνε.

Ο διεθνής παράγοντας θεωρεί εφικτή την επίλυση του κυπριακού ακόμη και εντός του 2008 ή το αργότερο το 2009. Συμμερίζεστε αυτές τις αισιόδοξες εκτιμήσεις;

Εγώ θα έλεγα ότι η επίλυση του κυπριακού εξαρτάται από την Άγκυρα, η οποία διαχρονικά αρνείται να εφαρμόσει τα κατά καιρούς συμφωνηθέντα. Συνεπώς, δεν βλέπω λύση τόσο σύντομα, όμως το momentum μπορεί να διατηρηθεί, συνεχίζοντας τις επαφές, τις συνομιλίες, τη διαπραγμάτευση. Και βέβαια χάριν του momentum δεν πρέπει να επιδιωχθεί λύση που δεν θα είναι αποδεκτή. Αυτά τα προβλήματα είχαμε και το 2004. Είχαμε μια στην ουσία δοτή λύση που απορρίφθηκε και ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, που δεν έδωσαν την ευκαιρία στις δύο πλευρές να κάνουν πραγματικές συνομιλίες. Αυτά δεν πρέπει να τα επαναλάβουμε τώρα. Και αυτό που θεωρώ θετικό είναι ότι στις θέσεις μας, στις επαφές μας με ευρωπαϊκές χώρες ή άλλον διεθνή παράγοντα βλέπουμε ότι γίνεται αποδεκτό αυτό. Κλείνω την απάντησή μου όπως την άρχισα, ότι στο χέρι της Άγκυρας βρίσκεται το κλειδί για το πόσο γρήγορα θα κινηθούμε. Αν η Άγκυρα βιάζεται για λύση, μπορεί πιστεύω να το πετύχει δείχνοντας εποικοδομητική στάση, κάτι που θα έπρεπε να έχει κάνει εδώ και χρόνια.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία επανένωσης της Κύπρου. Είναι έτσι;

Όχι. Δεν πιστεύω σε τελευταίες ευκαιρίες. Αν θυμάστε αυτό λεγόταν το 2004. Οι συγκυρίες έχουν αλλάξει και τώρα έχουμε μια άλλη ευκαιρία που μπορεί να αξιοποιηθεί. Είναι γεγονός ότι στο νησί οι συνθήκες είναι καλές. Έχουμε, όμως, την εσωτερική κρίση στην Τουρκία, η οποία σίγουρα δυσκολεύει τα πράγματα. Ωστόσο, έχει ξεκινήσει μια διαδικασία, η οποία θα πάρει χρόνο. Θα υπάρξουν και προβλήματα και διαφωνίες, αλλά δεν θα πρέπει με την πρώτη δυσκολία να εγκαταλείψουμε την προσπάθεια και να πούμε “τελείωσε, πάμε πίσω στις πλευρές μας και βλέπουμε στο μέλλον”. Νωρίτερα, με ρωτήσατε αν είναι εφικτή η επίλυση του Κυπριακού το 2008 -2009. Κάθε Κύπριος θα έλεγε “μακάρι”.

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΑΛΑΤ-ΝΤΕΝΚΤΑΣ Ο κ. Ταλάτ είναι λιγότερο δέσμιος της Άγκυρας σε σχέση με τον Ραουφ Ντενκτάς; Είναι λίγο διαφορετικά τα πράγματα, ήταν και διαφορετικές οι συγκυρίες. Ο κ. Ντενκτάς είχε απόλυτη ταύτιση με την Άγκυρα. Αλλά ήταν και άλλες οι πολιτικές καταστάσεις στην Τουρκία και είναι γεγονός ότι με την εκλογή του κ. Ερντογάν στην πρωθυπουργία υπήρξε κρίση στις σχέσεις τους. Το πόσο ανεξάρτητος είναι ο κ. Ταλάτ είναι το μεγάλο ερώτημα και αυτό που θα διαφανεί στις συνομιλίες. Εμείς λέμε πάντα ότι ναι μεν συνομιλητές μας είναι οι Τουρκοκύπριοι, αλλά πρέπει να εξασφαλίσουμε αν θα έχουν ελευθερία, ούτως ώστε να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε συμφωνίες χωρίς τις επεμβάσεις της Άγκυρας. Για παράδειγμα, η μη εφαρμογή της συμφωνίας της 8ης Ιουλίου του 2006, που φέρει την υπογραφή του κ. Ταλάτ, είναι γνωστό ότι δεν προχώρησε εξαιτίας των ενστάσεων της Άγκυρας.



Τελευταία Ενημέρωση στις: 25/04/2016 04:00:00 PM