Κυπριακή Δημοκρατία

Διεθνείς Οργανισμοί και το Κυπριακό Πρόβλημα


Η Κοινοπολιτεία και το Κυπριακό Πρόβλημα


Η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε μέλος της Κοινοπολιτείας μετά την ανεξαρτησία της το 1961. Η Κοινοπολιτεία ενεπλάκη στο Κυπριακό πρόβλημα τον Αύγουστο του 1964, μετά την έναρξη των διακοινοτικών συγκρούσεων τον Δεκέμβριο του 1963 και την εγκαθίδρυση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ τον Μάρτιο του 1964. Η εμπλοκή αυτή έγινε πιο ενεργή μετά την Τουρκική εισβολή του 1974.


Στη Διάσκεψη Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της Κοινοπολιτείας (ΔΑΚΚΚ) στο Κίνγκστον της Ιαμαϊκής μεταξύ 29 Απριλίου – 6 Μαΐου 1975, η Κοινοπολιτεία τήρησε στάση αρχών στο Κυπριακό πρόβλημα. Στο τελικό ανακοινωθέν, οι Αρχηγοί Κυβερνήσεων:

«Εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους προς την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αποφασιστικότητά τους να βοηθήσουν στην επίτευξη πολιτικής διευθέτησης, βασισμένης στην ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και το αδέσμευτο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επαναβεβαίωσαν την υποστήριξή τους προς το Ψήφισμα 3212 της Γενικής Συνέλευσης και 365 του Συμβουλίου Ασφαλείας (1974) και 367 (1975) και ζήτησαν ιδιαίτερα την ταχεία αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων από την Κυπριακή Δημοκρατία, τη λήψη επειγόντων μέτρων για την επιστροφή όλων των προσφύγων στα σπίτια τους σε συνθήκες ασφαλείας και τη συνέχιση των προσπαθειών για εξεύρεση μιας ελεύθερα και αμοιβαία αποδεκτής πολιτικής διευθέτησης μέσω των διακοινοτικών συνομιλιών».

Στο Κίνγκστον συμφωνήθηκε η σύσταση μιας επιτροπής αποτελούμενης από αντιπροσώπους των κυβερνήσεων της Αυστραλίας, Βρετανίας, Γουϊάνας, Μάλτας, Νιγηρίας και Ζαμβίας. Οι όροι εντολής της επιτροπής ήταν «να συναντηθεί με τον Γενικό Γραμματέα, να παρακολουθεί τις εξελίξεις σχετικά με την Κύπρο, να προβαίνει σε εισηγήσεις και να βοηθήσει με κάθε δυνατό τρόπο προς τη σύντομη εφαρμογή των προαναφερθέντων Ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών». Η Επιτροπή της Κοινοπολιτείας συστάθηκε επίσημα στις 30 Ιουλίου 1975.

Η Κοινοπολιτεία συνέχισε να προωθεί την υπόθεση της Κύπρου και να υποστηρίζει λύση βασισμένη στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών με τα ανακοινωθέντα και τις πολιτικές της δραστηριότητες. Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε η Κοινοπολιτεία κατά τη μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας στις 15 Νοεμβρίου 1983. Το ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας της 18ης Νοεμβρίου 1983 αποδοκίμασε τη μονομερή ανακήρυξη, θεωρώντας την νομικά άκυρη, και ζήτησε την ανάκλησή της. Το ψήφισμα μεταξύ άλλων κάλεσε όλα τα κράτη να σεβαστούν την κυριαρχία, ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και το αδέσμευτο της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και να μην αναγνωρίσουν άλλο Κυπριακό κράτος από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η ΔΑΚΚΚ στο Νέο Δελχί μεταξύ 23-29 Νοεμβρίου 1983 καταδίκασε τη μονομερή ανεξαρτησία με σαφείς όρους, υποστηρίζοντας πλήρως το ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας και υποσχέθηκε αλληλεγγύη προς την Κυπριακή Κυβέρνηση. Πιο λεπτομερώς το ανακοινωθέν για την Κύπρο αναφέρει:

«Οι Αρχηγοί Κυβερνήσεων καταδικάζουν την διακήρυξη των τουρκοκυπριακών αρχών που εκδόθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1983 για τη δημιουργία αποσχιστικού κράτους στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, στην περιοχή που βρίσκεται υπό ξένη κατοχή. Υποστηρίζοντας πλήρως το Ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας, αποκηρύσσουν την διακήρυξη ως νομικά άκυρη και επαναλαμβάνουν το αίτημά τους για τη μη αναγνώρισή της και την άμεση ανάκλησή της. Περαιτέρω, καλούν όλα τα κράτη να μη διευκολύνουν ή με οποιοδήποτε τρόπο βοηθήσουν την παράνομη αποσχιστική οντότητα. Θεωρούν την παράνομη αυτή ενέργεια ως πρόκληση προς τη διεθνή κοινότητα και απαιτούν την εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών για την Κύπρο.

Σε αυτή την κρίσιμη για μια χώρα μέλος της Κοινοπολιτείας στιγμή, οι Αρχηγοί Κυβερνήσεων, επαναβεβαιώνοντας τα ανακοινωθέντα τους στη Λουσάκα και στη Μελβούρνη και υπενθυμίζοντας τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, δηλώνουν την ανανεωμένη υποστήριξή τους στην ανεξαρτησία, κυριαρχία, εδαφική ακεραιότητα, ενότητα και το αδέσμευτο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από την άποψη δε αυτή, εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς τον συνάδελφό τους Κύπριο Πρόεδρο».

Οι Αρχηγοί Κυβερνήσεων κατά τη Συνάντησή τους στο Νέο Δελχί εγκαθίδρυσαν μια Ομάδα Δράσης της Κοινοπολιτείας για την Κύπρο, τα μέλη της οποίας ήταν ο Γενικός Γραμματέας της Κοινοπολιτείας, καθώς και η Αυστραλία, Γουιάνα, Ινδία, Νιγηρία και Ζαμβία. Οι όροι εντολής της Ομάδας Δράσης ήταν να βοηθήσει ώστε να υπάρξει συμμόρφωση με το Ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας, να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να προσφέρει βοήθεια στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα.

Η Κοινοπολιτεία συνέχισε την προσήλωσή της στις αρχές και τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών αναφορικά με τη λύση του Κυπριακού. Το 1997 η Ομάδα Δράσης διόρισε τον Βοηθό Γενικό Γραμματέα της Κοινοπολιτείας κ. Σρινιβάσαν ως παρατηρητή στη διαδικασία των διακοινοτικών διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.

Στη ΔΑΚΚΚ που πραγματοποιήθηκε στο Κουλούμ της Αυστραλίας (02-05/03/02) οι αρχηγοί της Κοινοπολιτείας επαναβεβαίωσαν τα Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και τα προηγούμενα περί Κύπρου ανακοινωθέντα τους, «καλωσόρισαν την επανάληψη των συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στα πλαίσια της αποστολής των καλών του υπηρεσιών, όπως καθορίζονται στο Ψήφισμα 1250 του Συμβουλίου Ασφαλείας» και «ενθάρρυναν όλους τους ενδιαφερομένους να συνεργαστούν πλήρως με τον Γενικό Γραμματέα και τον Ειδικό του Αντιπρόσωπο, να επιδείξουν ευελιξία και να διαπραγματευτούν για την επίτευξη μιας δίκαιης και μόνιμης διευθέτησης, σύμφωνα με τα σχετικά Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών». Οι Αρχηγοί Κρατών της Κοινοπολιτείας επανέλαβαν επίσης «την υποστήριξή τους σε μια διευθέτηση του Κυπριακού, η οποία να διασφαλίζει την ανεξαρτησία, κυριαρχία, εδαφική ακεραιότητα και ενότητα μιας επανενωμένης Κύπρου».

Η ΔΑΚΚΚ στη Νιγηρία που πραγματοποιήθηκε στις 5-8 Δεκεμβρίου 2003, καταδίκασε την αρνητική προσέγγιση του Τουρκοκύπριου ηγέτη σχετικά με την επανάληψη των συνομιλιών προς εξεύρεση λύσης. Το ανακοινωθέν για την Κύπρο έχει ως εξής:

«Οι Αρχηγοί Κυβερνήσεων καλωσορίζουν την υπογραφή από την Κυπριακή Δημοκρατία της Συνθήκης Προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 16 Απριλίου 2003 και εκφράζουν την ευχή όπως εξευρεθεί λύση στο Κυπριακό πρόβλημα πριν από την 1 Μαίου 2004, που να επιτρέπει σε μια επανενωμένη Κύπρο να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επαναβεβαιώνουν την υποστήριξη τους στην ανεξαρτησία, κυριαρχία, ενότητα και εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου. Εκφράζουν λύπη για το γεγονός ότι οι τελευταίες προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, στα πλαίσια της αποστολής των καλών του υπηρεσιών στην Κύπρο, έχουν καταρρεύσει στη συνάντηση της Χάγης στις 10 Μαρτίου 2003, λόγω της αρνητικής στάσης που τήρησε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης. Εκφράζουν περαιτέρω τη λύπη τους για το γεγονός ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης συνέχισε να τηρεί την ίδια αρνητική προσέγγιση, εμποδίζοντας έτσι την επανάληψη των συνομιλιών, βασισμένων στο Σχέδιο Ανάν. Υπενθυμίζοντας και επαναβεβαιώνοντας τα προηγούμενα Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και επαναβεβαιώνοντας τα προηγούμενα ανακοινωθέντα τους για την Κύπρο, οι Αρχηγοί Κυβερνήσεων καλούν όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και ιδιαίτερα την Τουρκία και την Τουρκοκυπριακή ηγεσία όπως συνεργαστούν πλήρως με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η γρήγορη επανάληψη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, βασισμένων στις προτάσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, με σκοπό την επίτευξη μιας δίκαιης, διαρκούς και λειτουργικής διευθέτησης, σύμφωνα με τα σχετικά Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών».

Στη Συνάντησή τους στη Μάλτα στις 25-27 Νοεμβρίου, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην κυριαρχία, ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εξέφρασαν την υποστήριξή τους για μια διαρκή, δίκαιη και λειτουργική διευθέτηση του Κυπριακού προβλήματος, βασισμένη στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αρχές της Κοινοπολιτείας. Περαιτέρω, ζήτησαν την εφαρμογή των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο, ιδιαίτερα των Ψηφισμάτων 365(1974), 541 (1983), 550 (1984), 1250 (1999) του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και όλων των επακόλουθων ψηφισμάτων, διατράνωσαν δε την υποστήριξή τους για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων, περιλαμβανομένων όλων των περιουσιακών δικαιωμάτων, την εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και τη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων προσώπων.

Στην Διάσκεψη της Κοινοπολιτείας που πραγματοποιήθηκε στην Καμπάλα της Ουγάνδας στις 23-25 Νοεμβρίου 2007, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην κυριαρχία, ανεξαρτησία, εδαφική ακεραιότητα και ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εξέφρασαν επίσης την υποστήριξη τους για μια διαρκή, δίκαιη και λειτουργική λύση του Κυπριακού Προβλήματος βασισμένη στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αρχές της Κοινοπολιτείας. Οι Αρχηγοί Κρατών ζήτησαν την εφαρμογή των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο και ιδιαίτερα των ψηφισμάτων 365(1974), 541(1983), 550(1984), 1250(1999) καθώς όλων των επακόλουθων ψηφισμάτων. Διατράνωσαν δε την υποστήριξή τους για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων, περιλαμβανομένων όλων των περιουσιακών δικαιωμάτων, την εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και τη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων προσώπων.

Οι Αρχηγοί Κρατών συμφώνησαν στη σημασία της υποστήριξης των προσπαθειών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για επίτευξη συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού Προβλήματος που να συνάδει με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Καλωσόρισαν τις αρχές και αποφάσεις που περιλαμβάνονται στη Συμφωνία της 8ης Ιουλίου 2006 και υπογράμμισαν την ανάγκη για έναρξη της διαδικασίας, όπως αυτή περιγράφεται στην επιστολή του Βοηθού Γενικού Γραμματέα κ. Γκαμπάρι στις 15 Νοεμβρίου 2006, χωρίς καθυστέρηση και χωρίς προϋποθέσεις, για προετοιμασία του εδάφους για πλήρεις συνομιλίες που θα οδηγήσουν σε μια συνολική και διαρκή λύση.

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας ΣΑΚΚ που πραγματοποιήθηκε στο Port of Spain, πρωτεύουσα τoυ Τρινιντάντ και Τομπάγκο, μεταξύ 27-29 Νοεμβρίου, 2009, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων εξέφρασαν την υποστήριξή τους υπέρ της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας, εδαφική ακεραιότητας και ενότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εξέφρασαν υποστήριξη προς μια διαρκή, δίκαιη και λειτουργική διευθέτηση του Κυπριακού προβλήματος, βασισμένης στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τις αρχές της Κοινοπολιτείας. Κάλεσαν περαιτέρω για την εφαρμογή των Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο, ιδιαίτερα των Ψηφισμάτων 365 (1974), 541 (1983), 550 (1984), 1250 (1999) και όλων των επακόλουθων ψηφισμάτων. Επανέλαβαν ακόμη την υποστήριξή τους υπέρ του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην περιουσία, υπέρ της εφαρμογής των σχετικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και υπέρ της διακρίβωσης της τύχης των αγνοουμένων.

Οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων περαιτέρω συμφώνησαν επί της σημασίας που έχει η στήριξη των προσπαθειών των δύο ηγετών υπό την αιγίδα των Καλών Υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα με σκοπό τη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού προβλήματος, σύμφωνα με τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Καλωσόρισαν την εν εξελίξει κυπριακής ιδιοκτησίας, διαδικασία των συνομιλιών για συνολική διευθέτηση, που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2008, οι οποίες στοχεύουν στην επίτευξη μιας συμφωνημένης λύσης στη βάση μίας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με μια κυριαρχία, μια διεθνή προσωπικότητα, μια ιθαγένεια και πολιτική ισότητα όπως αυτή περιγράφεται στα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Εκτός από την υποστήριξη που προσφέρεται στην Κύπρο σχετικά με τις προσπάθειές της για εξεύρεση δίκαιης και βιώσιμης λύσης, η Κύπρος δέχεται επίσης τεχνική και άλλη βοήθεια από την Κοινοπολιτεία. Αυτή η βοήθεια είναι σε μορφή ειδικών συμβούλων ή την παροχή υποτροφιών για εκπαιδευτικά ιδρύματα χωρών της Κοινοπολιτείας. Από δικής της πλευράς, η Κυπριακή Δημοκρατία προσφέρει υποτροφίες σε φοιτητές από χώρες της Κοινοπολιτείας είτε απευθείας είτε μέσω του Κοινοπολιτειακού Ταμείου Τεχνικής Συνεργασίας(ΚΤΤΣ).


Μάιος, 2011



Τελευταία Ενημέρωση στις: 21/04/2016 01:00:02 PM